بهداشت و بیماری های آبزیان
نخستین سایت جامع بهداشت و بیماریهای آبزیان در ایران

آشنایی با اصول بهداشتی مزارع پرورش ماهی

مقدمه:

    به باور آبزی پروران عرضه ماهیان پرورشی روز به روز با تقاضای بیشتر مصرف کنندگان مواجه شده است . این امر طبیعی به نظر می رسد که مردم تولیدات بهداشتی با کیفیت استاندارد را می پسندند. از طرفی مدیریت صحیح بهداشتی مزارع پرورش ماهی رکن اصلی و اساسی تولید اقتصادی ماهی می باشد و این مهم بدست نخواهد آمد مگر آنکه ملاحظات بهداشتی و سیاست های پیشگیری با دقت تمام به اجرا در آید.

  برای اعمال چنین مدیریتی شناخت دقیق وضعیت تشریحی و فیزیولوژی ماهی و ارتباط متقابل و ظریف آن با محیط یعنی آب و درک عمیق از چگونگی بروز بیماریها در مزرعه و همه گیر شدن آن برای مدیران مزارع پرورشی ماهی ضروری است و تنها به کمک این شناخت امکان اتخاذ سیاست های پیشگیری بر اساس ویژگیها و امکانات هر مزرعه فراهم می گردد.

به طور کلی برای ایجاد یک معضل یا مشکل بهداشتی در یک مزرعه پرورش که در نهایت منجر به بروز بیماری در آن مزرعه می شود سه عامل اصلی باید همزمان در مزرعه وجود داشته باشد و دست به دست هم بدهند . این سه عامل عبارتند از : عامل بیماریزا ، میزبان ، محیط و عوامل محیطی که از این سه عامل ، عامل محیط بیشترین نقش را دارد. 



( عوامل محیطی )+ میزبان + عامل بیماریزا = بیماری

D= P+H+(E)2

(Disease= pathogen + Host + Environment)

مهمترین عوامل محیطی که تغییرات آن می تواند سلامت ماهی را تهدید کند و شرایط را برای ایجاد بیماری مساعد نماید و بسیار مهم می باشد آب است که به عنوان محل زندگی ماهی ، محل اخذ غذا و محل دفع مدفوع برای ماهی محسوب می شود و تمام فعالیت های فیزیولوژیکی ماهی هم در آب انجام می گیرد . لذا بسیار حائز اهمیت میباشد و باید به آن توجه خاصی گردد. بنابراین هر گونه تغییری در کیفیت آب میتواند منجر به بروز استرس و مستعد کردن ماهی برای درگیر شدن با بیماری گردد.

از جمله فاکتورهای کیفی آب می توان PH ، قلیائیت ، آمونیاک، کدورت، شوری، دی اکسید کربن، فلزات سنگین ، سختی ، اکسیژن ، نیترات ، نیتریت ، درجه حرارت را نام برد . همانطور که در قسمت قبل توضیح داده شد راه های دیگر برای انتقال عوامل بیماریزا به داخل مزارع پرورش ماهی وجود دارد که در صورت عدم مدیریت بهداشتی نامناسب در مزارع می تواند بروز بیماری را جلو بیاندازد و همچنین تشدید کند. از جمله راه های انتقال عوامل بیماریزا می توان پرندگان ، تخم چشم زده ، ماهیان خریداری شده و مدفوع پرندگان ، خریداران ماهی ، بازدید کنندگان ، وسایل نقلیه که به دلایل مختلف به داخل مزرعه وارد می شوند . تجهیزات پرورشی و حتی توسط کارکنان و کارگران مزرعه را نام برد.

یک سری نکات و موارد بهداشتی وجود دارد که باید توسط صاحبان مزارع و کارگران رعایت شود.

1-     توجه خاص به سیستم گردش آب در استخرها . یکی از مهمترین عوامل پیشگیری از بروز بیماری در ماهیان یک مزرعه می باشد از طرف دیگر اگر مدیریت مناسب نباشد و به سیستم گردش آب توجه نشود خود می تواند باعث انتشار سریع بیماری از یک استخر به استخرهای دیگر گردد. ماهیان بزرگتر معمولاً حاملین سالم می باشند و بدون اینکه علائم و بیماری را نشان دهند مستمراً این عوامل را از خود دفع نموده و وارد آب می نمایند در صورتی که آب استخرهای ماهیان بزرگتر وارد استخر بچه ماهیها گردد بروز بیماری در جمعیت بچه ماهیان اجتناب ناپذیر میباشد.

2-     تخمهای چشم زده می باید از مراکز تکثیر ماهی که عاری بودن آنها از عوامل بیماریزا مورد تأیید سازمان دامپزشکی و ادارات مربوطه قرار گرفته باشد خریداری گردد . تخمها می باید به محض ورود به وسیله مواد شیمیایی مناسب به دقت ضد عفونی گردند.

3-     در صورتی که خرید ماهی مولد و یا ماهی زنده برای یک مزرعه غیر قابل اجتناب است . ارجح است که از مراکزی خریداری گردند که تخم های چشم زده خریداری شده اند . در هر صورت ماهیان خریداری شده می باید ابتدا در یک استخر قرنطینه که دارای ورودی و خروجی آب مستقل باشند به مدت 4-2 هفته نگهداری گردند . این استخرها باید دارای تجهیزات پرورشی جدا از استخرهای دیگر مزرعه باشند.

4-     در زمان ورود خریداران ماهی ، بازدید کنندگان و حتی کارمندان یک مزرعه پرورش ماهی به مزرعه ارجح است که کفشها ، دستان و چکمه های آنان در محل ورود به مزرعه ضد عفونی گردد و همچنین با ایجاد حوضچه هایی در مبادی ورودی و خروجی هر مزرعه و قراردادن محلول های ضد عفونی کننده در آن مانند آب آهک و کلیه وسایل نقلیه در زمان ورود و خروج ضدعفونی گردند.

5-     حتی الامکان هر استخر باید دارای تجهیزات پرورشی مانند تور و ساچوک مخصوص خود باشد هر روز ضدعفونی گردند و در صورت عدم امکان بهتر است کلیه وسایل و تجهیزات هر هفته یک بار ضد عفونی گردند.

6-       استخرها همواره باید تمیز نگه داشته شوند و با توجه به کیفیت آب ورودی هر 2 هفته یک بار تمیز و ضد عفونی گردند.

7-     ماهیان بسته به نوع و ضریب تبدیل باید در طول دوره پرورشی با توجه به نیاز و اختلاف وزن و سایز ماهیها رقم بند شوند و از نگهداری گروه های سنی مختلف با سایز های مختلف ماهی در یک استخر پرهیز کنند.

8-     ماهیان مرده باید روزانه از استخر جمع آوری شوند و به طرز صحیح و بهداشتی ( کوره لاشه سوز ) معدوم گردند . همچنین تعداد تلفات روزانه شمارش شود چرا که تلفات بیش از حد و نامتعارف نشان از شرایط نامطلوب بهداشتی در مزرعه دارد.

9-     پوشاندن استخرها به ویژه استخر بچه ماهی ها به وسیله تور یا سایبان جهت جلوگیری از صید آنها توسط پرندگان و همچنین آفتاب سوختگی احتمالی بچه ماهی ها. از طرفی با جلوگیری از ورود پرندگان به مزارع از انتقال بیماریهای انگلی و باکتریایی توسط مدفوع پرندگان نیز جلوگیری میشود.

گام نخست در موفقیت آبزی پروری به مدیریت آن بستگی دارد و در هنگام تأسیس یک مزرعه پرورش آبزیان بایستی به آن توجه کافی مبذول داشت . هر گاه در مدیریت بهداشتی بنای کارگاهها و مزارع پرورش آبزیان سهل انگاری شود . بحرانها و بیماریها و عدم رشد و سلامت‌آبزیان را در پی خواهد داشت به طوری که گاهی منجر به تعطیلی و ورشکستگی این نوع  تأسیسات می گردد.

از جمله نکاتی که باید مد نظر قرار داد عبارتند از :

1- انتخاب درست جایگاه آبزی پروری: هر نوع ماهی و یا آبزی با خصوصیت ویژه خود بایستی در محل درست خود پرورش یابد . این انتخاب بسیار مهم و سرنوشت ساز خواهد بود . شرایط آب و هوایی بایستی مناسب آن نوع آبزی باشد . یک ماهی سردابی را نباید در دمایی از آب پرورش داد که متوسط درجه حرارت آن منطقه همیشه بالاتر از تحمل این ماهی باشد. حتی اگر این تغییرات کمی هم بالاتر از شرایط عادی باشد. سبب کاهش تغذیه و رشد ناکافی ، استرس ، ضعف و سستی و ابتلاء به بیماری خواهد شد.

میگوئی که در شوری متوسط 28 در هزار پرورش می یابد در آب کم شود یا خیلی شور دچار اختلالات فیزیولوژیک گشته و در معرض هجوم هر نوع عوامل بیماریزا قرار خواهد گرفت . سایر عوامل آب و هوا شناسی مانند رطوبت یا تبخیر شدید؛ باد و یخبندان های طولانی مدت ، باران های سیل آسا و غیره هریک می تواند به نحو مؤثری آبزی پروری را مختل ساخته و منجر به کاهش تولید ، عدم سلامت ماهیها و آبزیان و تلفات بیشمار آنها گردد.

2- بنای درست جایگاه آبزی پروری : این بسیار مهم است که تأسیسات آبزی پروری چگونه بنا گردد. آیا آرایش استخرها، حوضچه ها و مخازن آبزی پروری درست طراحی شده اند ؟ آیا تنوع این اماکن مورد توجه بوده است ؟ مثلاً برای پرورش نوزاد  آبزیان از استخرها و یا مخازن ویژه نوزاد گاهی استفاده شده است . اغلب به خصوص در تأسیس مجتمع های آبزی پروری ایران دیده میشود از یک نوع استخر برای پرورش نوزادان ، بچه ماهیان و ماهیان پرواری و حتی مولدین استفاده میشود . طبیعی است در چنین جایگاه هایی بچه ماهیان در معرض هجوم انواع عوامل بیماریزا ، شکارچی ها و سایر مخاطرات هستند.

چگونه یک استخر یا حوضچه های سیمانی بنا شده است ؟ آیا مقاومت بستر و دیواره ها، شیب کف استخر ها ، تخلیه و آبگیری مناسب آنها به درستی انجام گرفته است ؟ اینها همه نکات مهمی است که بایستی بدانها توجه شود. در استخری که شیب و جهت آن خوب طراحی نشود آب به راحتی تخلیه نشده و جریان نمی یابد. در نتیجه نقاط زیادی در گوشه و کنار استخر تهویه نشده و راکد می ماند چنین جایگاه هایی مأمن آلگها و خزه ها و گیاهان ، محل اختفاء انگل ها و میزبانان واسطه و تراکم بسیاری از میکرو ارگانیسم های بیماریزا خواهند شد.

یک استخر با عمق کم و با بستر گلی نرم و بدون سختی و مقاومت کافی با اندک وزشهای بادی گل آلود و تخریب می گردد ماهیان غذا نمی گیرند ، ضعیف و لاغر و بیمار و بالاخره تلف خواهند شد.

3- منابع آب سالم و کافی : ماهیان و آبزیان بایستی در جایی پرورش یابند که آب سالم و مناسب در دسترس باشد . ماهی در آب زندگی می کند و در غذا و مدفوع خود شناور است اگر ضایعات و آلودگی ناشی از سوخت و ساز و تنفس ماهی در آن افزایش یابد هیچ تضمینی برای سلامت آنها وجود ندارد و به زودی تلفات زیادی حادث خواهد شد. منابع آب خود باید عاری از نشت هر نوع آلودگی مانند فاضلاب های شهری و صنعتی و سموم باشند . بیماریهای حیاتی و غیر حیاتی نتیجه این نوع آلودگی های محیطی است . در کارگاههای تکثیر و تخم پروری آبزیان سلامت آب از اهمیت ویژه ای برخوردار است که در چنین مؤسساتی آبهای طبیعی حتما، بایستی به وسیله تصفیه ، ضد عفونی ، رسوب گیری ، اشعه و غیره سالم سازی گردد تا بتواند لاروها و نوزادان سالمی را تولید نماید.

از مشکلات عمده آبهای طبیعی ورود سایر آبزیان و ماهیان وحشی به اماکن پرورشی است که با نصب فیلترها ، حوضچه های جمع آوری و یا شوکهای الکتریکی و غیره می توان از نفوذ آنها جلوگیری نمود چون امکان ورود عوامل بیماریزا و شیوع همه گیری در بین ماهیان پرورشی را تسهیل می نماید4- غذای سالم و مناسب: منابع غذایی بایستی از نظر بهداشت 100% تضمین شده باشند و کارخانجات تولید غذای آبزیان به کیفیت و سلامت غذا توجه کافی داشته باشند . غذایی که برای آبزیان مصرف میشود چه از نظر وزن مخصوص ( شناوری یا غوطه وری ) چه از نظر قوام و استحکام و چه از نظر اندازه ، مناسب آن آبزی باشد. غذاهای مانده و فاسد شده ، تغییر شکل یافته ، قارچ زده خطرات عمده ای را در جهت بروز بیماریهای تغذیه ای ، مسمومیت ها و کمبودها در پی خواهد داشت یکی از مسائل مهم مدیریت بهداشتی آبزی پروری تهیه غذای سالم و باکیفیت انرژی مطلوب باشد.

بسیاری از پرورش دهندگان آبزیان در ایران به خاطر عدم دسترسی به غذای مناسب و محدودیت واردات خود دست به تولید غذا با کیفیت نامطلوب می زنند.

بی دقتی در تهیه فرمول های غذایی و تعادل جیره ، کمبود پروتئین و اسید آمینه های ضروری فقدان ویتامینها و عناصر نادر ، فساد سریع غذاها ، مواد اولیه نامناسب (بقایای کشتارگاهی- ماهیان کیلکای ناسالم ) سبب بروز مشکلات بهداشتی ، بیماریهای تغذیه ای ، عدم رشد و تلفات آبزیان خواهد شد.

با توجه به مطالب گفته شده در مدیریت بهداشتی آبزی پروری چند نکته اساسی بایستی مورد توجه و دقت کافی قرار گیرد که شامل موارد زیر است :

1-       پیشگیری 2- مراقبت 3- درمان 4- ریشه کنی

1-       پیشگیری:

پیشگیری بیماریهای ماهیان پرورشی به دو دلیل دارای اهمیت ویژه است . اول آنکه صنایع پرورش ماهی روز به روز در حال رشد و پیشرفت است و سلامتی ماهیان در این امر نقش تعیین کننده دارد . دوم آنکه در مراکز تکثیر و پرورش ماهی کاملاً دقت شود که کانون های آلوده از بین بروند تا آلودگی ها به سایر کارگاهها یا ماهیان وحشی سرایت پیدا نکنند.

مانند هر سیستم متراکم دامپروری پرورش ماهی به صورت متراکم مسائل مهمی را از جمله بروز بیماریهای همه گیر در پی خواهد داشت:

ماهیها خونسرند و در آب زندگی می کنند و در مقایسه با هوا مقدار اکسیژن محلول در آب بسیار محدود است و در اثر تراکم ماهی و افزایش درجه حرارت و سایر عوامل سریعاً ممکن است کاهش یابد و سبب تلفات ماهیان گرند . همچنین مواد زائد حاصل از سوخت و ساز ماهی مستقیماً وارد آب شده و همراه با ارگانیسم های کشنده ( میکروبهای بیماریزا ) و با ماهی و بافتهای آن در تماس هستند . کنترل ویژه محیطی برای حفظ سلامتی ماهیان بسیار لازم است . تغذیه کافی و سالم جریان آب تمیز و با حرارت مناسب و سرشار از اکسیژن محلول و همچنین خواص فردی و ژنتیکی ماهیها برنامه های منظم واکسیناسیون و ضد عفونی حوضچه ها و استخرها از جمله موارد است که می تواند در پیشگیری بیماریهای ماهیان پرورشی به خصوص ماهیان سردآبی مفید باشد.

2-       مراقبت :

مراقبت های ویژه ای بایستی جهت جلوگیری از ورود عوامل بیماریزا به خصوص پاتوژنهای غیر بومی از راه جریان آب ، ذخایر ماهیان جدید ، وسایل پرورش ماهی و غذا اعمال نمود. اگرچه ماهیانی از نواحی دیگر به کارگاه پرورش ماهی معرفی میشوند. ممکن است هیچ نشانه ای از بیماری را نمایش ندهند ولی این ماهیها ممکن است حامل پاتوژنهای جدید یا نژادهای خطر ناک از میکروارگانیسم های حاضر در همه جا و ناقلهای بیماری گرند.

بنا بر این برای استنباط جنبه های مختلف مراقبت ، شناخت انتشار جغرافیایی بیماریهای ماهی بسیار لازم میشود که در هر منطقه ای بایستی نسبت به جمع آوری این نوع اطلاعات کوشش های مهمی را بعمل آورد.

به هر حال در مورد مراقبت از بیماریهای ماهیان پرورش می تواند مقررات منطقی را درموارد زیر اعمال نمود:

بازرسی: ماهی های انتقالی بایستی مرتباٌ تحت بازرسی های بهداشتی و کنترل بیماری قرار گیرند.

قرنطینه : ماهیان وارداتی در اماکن به خصوص برای مدت معینی تحت قرنطینه قرار گیرند.

ج: جداسازی : هر نوع ماهی مشکوک و بیماری را باید از سایرین جدا کرد.

اگر تخم ها از سایر نواحی وارد میشوند ضد عفونی کردن سطح آنها قبل از حمل و نقل می تواند از نظر جلوگیری از بروز آلودگی ها مفید واقع گردد. البته گاهی اتفاق می افتد که یک بیماری ویروسی به وسیله تخم ها منتقل میشود که در اینجا ضدعفونی های سطحی چندان نمی تواند در پیشگیری بیماری مفید باشد. همچنین از تماس ماهیان با ناقلین بیماری نظیر زالوها ، حلزونها ، پرندگان آبی یا ماهیان ظاهراً سالم که به طور اتفاقی وارد میشوند مراقبت بعمل آورد.

به علاوه مراقبت شود که ماهیان پرورشی در معرض تغییرات وضع عادی و کیفیت آب قرار نگیرند این تغییرات حساسیت ماهیان را به بیماریهای افزایش می دهند. بعضی از مراقبتها مانند برنامه های ایمنی از راه خوراکی در کاربرد عملی هنوز در شک و تردید است که مطالعات وبررسی های مختلف در این زمینه سبب موفقیت هایی خواهد شد.

در مواردی که در مزرعه ای یک بیماری همه گیر بروز کند بایستی به سرعت برنامه قرنطینه و جداسازی در آن اعمال شود و جلوی انتقال بیماری به سایر ماهیان گرفته شود.

درمان : که خود بحث مفصلی دارد و بسته به نوع بیماری و نوع عامل پاتوژن ، نوع ماهی ، شرایط محیطی ( دما ، PH و... ) نوع دارو ، روش درمان و مدت درمان متفاوت می باشد که پروتکل درمانی باید توسط دکتر دامپزشک مجرب تعیین شود.

ریشه کنی: ما همیشه معتقدیم در مباحث مدیریت بهداشتی و بیماریها پیشگیری بهتر ، آسان تر و کم هزینه تر از درمان و ریشه کنی است اما شرایطی پیش می آید که بروز بیماری اجتناب ناپذیر است. ریشه کنی بیماری اغلب طولانی و سخت است ولی قابل انجام می باشد . اگرچه بسیاری از بیماری ها ممکن است به صورت بومی باقی بمانند . بسیاری از بیماریهای انسانی و دامی نظیر طاعون در اروپا، آبله در مناطق گرمسیری ، وبا در انگلستان و بروسلوز و تب برفکی در سایر نواحی که احتمال آلودگی دوباره همیشه وجود دارد ولی مانند روشهای ریشه کنی بیماریهای حیوانی و انسانی نسبت به ریشه کنی بیماریهای ماهی نیز بایستی اقدام نمود.

قرنطینه: از بین بردن منابع بیماریزا( ماهی و سایر آبزیان ) ضدعفونی کردن دائمی ، واکسیناسیون ، آیش گذاری یک چند ساله مزارع پرورش ماهی می تواند به عنوان روشهای ریشه کنی مورد استفاده قرار گیرد

منابع:

-           دکتر نامداری ، مقاله اهمیت مدیریت بهداشتی آبزیان

-          آذری تاکامی، قباد بیماریهای ماهی

-          دکتر بهیار جلالی ، انگلها و بیماریهای انگلی ماهیان آب شیرین


منبع: پرتال سازمان دامپزشکی کشور



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ جمعه 30 مهر1389 توسط محمد رسولی نژاد

افزایش مقاومت ماهی قزل آلا، Oncrohynchus Mykiss (Walbaum ) در برابر بیماری Yersinia Ruckeri بدنبال استفاده از باسیلوس سوبتیلیس و باسیلوس لیشنی فرمیس

بدنبال استفاده از بعصی میکروبها، مشخص گردیده توان ماندگاری ماهیها در برابر عوامل بیماریزا افزایش می یابد. بر اساس مطالعات Moriary در سال 1998 باکتریهای مفید اضافه شده به آب یا غذای ماهی که متعاقب آن سلامتی حیوان افزایش می یابد، به عنوان پروبیوتیک تعریف می شود. حداقل دو پیش فرض وقوع چنین امری را توجیه می نماید: 1- فعالیت ممانعت کنندگی مواد ضد میکروبی آزاد شده بوسیله باکتریهای اضافه شده به آب 2- امکان تاثیر باکتریها بر تحریک سیستم ایمنی بدن.


افزودنی غذائی بیوپلوس 2ب شامل دو نوع باکتری باسیلوس سوبتیلیس و باسیلوس لیشنی فرمیس می باشد و ثابت شده است که خوکچه ها و طیور تغذیه شده با این ماده، عملکرد و توان ماندگاری بالاتری دارند. آزمایش حاضر جهت روشن شدن این مطلب بود که آیا استفاده از این افزودنی غذائی برای ماهی قزل آلا، تاثیری بروی ماندگاری ماهی، زمانی که با یرسنیاراکری ( باکتری بیماریزائی که سبب نوعی عفونت دهانی در ماهی قزل آلا می شود) دارد. مطالعات آزمایشگاهی با شناسائی نوعی از باسیلوس که می توانست رشد این باکتری را تحت تاثیر قرار دهد آغاز گردید. برای شناسائی احتمال تاثیر این باکتریها بروی میزبان، خون ماهیهای آزمایشی که در غذای آنها این افزودنی غذائی استفاده شده بود، گرفته شد و مقادیر هماتوکریت، پروتئین پلاسما، تعداد لنفوسیتها و واکسن آنتی بادی آن در برابر پاتوژنها بررسی گردید. لارو ماهیهای قزل آلا1 ضد عفونی شد و قبل از شروع آزمایش و در طول تغذیه آزمایشی، در مخازن فایبر گلاس 1*1 متر با آب 10 درجه سلسیوس و دارای چرخش، نگهداری شدند. ماهیها از اولین روز تا چهار ماهگی با غذای تجارتی ماهی قزل آلا تغذیه شدند و بعد از آن با دو نوع غذای آزمایشی که شامل 50% پروتئین، 16% چربی، 5/14% کربوهیدرات، 8/0% فیبر و 9% خاکستر بود تغذیه گردیدند. یکی از این غذاها شامل غذای اصلی بعلاوه 52/0% ارگوسان2 ) یک نوع جلبک تجارتی که برای تحریک سیستم ایمنی بدن بکار می رود( و غذای دیگر شامل غذای اصلی بعلاوه بیوپلوس 2ب ( مخلوط مساوی از باسیلوس سوبتیلیس و باسیلوس لیشنی فرمیس) بود.


غذای ماهیهای کنترل نیز بدون هر نوع افزودنی در نظر گرفته شد. برای کنترل آلودگی باکتریائی در روزهای صفر و 42 نمونه هائی از هر گروه که شامل 12 عدد ماهی قزل آلا بود به آزمایشگاه منتقل و سپس باکتری یرسنیاراکری3 به آنها تزریق شد( 8/1 *106 برای هر ماهی) و برای مدت 28 روز جدای از بقیه با در نظر گرفتن تعداد تلفات نگهداری شدند. ماهیها در طول بیماری تغذیه نگردیدند. در روزهای صفر و 42 از هر گروه، از 10 ماهی بعد از بیهوش کردن نمونه های خون گرفته شد و در داخل لوله های مویرگی سانتریفوژشدند و هماتوکریت آنها اندازه گیری گردید و سپس لوله های مویرگی بریده شده و پلاسما به نسبت 1 به 10 رقیق شده و در pbs در 20- درجه نگهداری شد ومحتوی پروتئین کل هر نمونه پلاسما بوسیله روش پیرس4 اندازه گیری شد.


برای شمارش لنفوسیتها نیز خون روی اسلایدهای میکروسکوپی پخش و بوسیله اتانول 96% فیکس گردیده و با گیمسا رنگ گردید و سپس تعداد لنفوسیتها در 1000 سلول خونی شمارش شد. برای تشخیص عکس العمل آنتی بادی در برابر باکتری بیماریزا نیزتست الایزا انجام گرفت.





ادامه مطلب...
بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ یکشنبه 25 مهر1389 توسط محمد رسولی نژاد

استفاده از پروبیوتیکها در آبزی پروری

تحقيق بر روي كاربرد پروبيوتيكها با هدف حفاظت از محيط زيست، در تغذيه حيوانات آبزي افزايش يافته است. پروبيوتيكها ميكروبهاي زنده‌‌اي هستند كه بصورت افزودني غذائي استفاده مي‌شوند و موجب بهبود سلامتي انسان و حيوانات اهلي ميگردند. ميكروبهاي دستگاه گوارش ماهي و خرچنگ خوراكي به دليل عبور جريان آب از لوله گوارش وابستگي ويژه‌اي به محيط خارجي دارند. بيشتر باكتريهاي موجود در روده، بدلبل جريان مداوم باكتريهائي كه از آب و غذا وارد آن مي‌‌شوند جابجا مي‌گردند. بعضي از محصولات تجاري معرفي شده به عنوان پروبيوتيك مكمل غذائي نيستند و به منظور اهداف ديگري طراحي گرديده‌اند. بحث پروبيوتيك زماني مطرح شد كه مشخص گرديد ميكروبهاي استفاده شده در لوله گوارش زنده مي ‌مانند. از طرف ديگر جنبه هاي ديگري مثل كنترل بيولوژيكي از طريق بهبود كيفيت آب و درمان بيولوژيكي نيز جهت پروبيوتيكها مطرح گرديد‌ه‌است. اگر چه اولين پروبيوتيكهائي كه بر روي آبزيان آزمايش شدند براي موجودات خشك‌زي طراحي گرديده بودند ولي بعضي تاثيرات در ماهيها نيز به همان صورت مشاهده گرديد. بدليل عدم اطمينان از زنده ماندن باكتريها در محيط آبي، بيشتر تلاشها بر اساس جداسازي و انتخاب سويه‌هاي از پروبيوتيكی از محيط آبي بود. اين ميكروبها شامل ويبريونها، پزودوموناسها، باكتريهاي اسيد لاكتيك، باسيلها و مخمرها ميباشند. البته سه ويژگي در مورد ميكروبهائي که به عنوان پروبيوتيك انتخاب مي‌شوند بايد در نظر گرفته شود. 1) حالت آنتاگونيستي در مقابل باكتريهاي بيماريزا داشته باشند 2)خاصيت تشكيل كلني داشته باشند 3)امكان افزايش مقاوت ميزبان در برابر پاتوژن را داشته باشند. علاوه بر اينها بايد با باكتريهاي بيماريزا براي كسب غذا، همچنين امكان اتصال به ديواره روده رقابت نمايند و توانائي تحريك سيستم ايمني بدن را داشته باشند.
مقدمه:
مدتها پيش از اين ميكروبها بصورت نا‌اگاهانه جهت نگهداري غذا استفاده مي‌شدند و اين روش تجربي جهت بهبود سلامتي انسان نيز بكار گرفته مي‌شد. در اوايل قرن بيستم مچنيكف پيشنهاد جايگزيني باكتريهاي اسيد لاكتيك در داخل روده انسان را بعلت متوقف كردن فعاليت ساير ميكروبهاي زيان آور
داد. ولي استفاده از پروبيوتيكها به مفهوم جديد تقريبا از بيست و پنج سال قبل آغاز گرديد و به مدت چندين سال در جوامع علمي بررسي گرديد. براي پروبيوتيكها چندين تعريف ذكر گرديده است. از جمله آنكه پروبيوتيكها ارگانيسمهائي هستند كه در تعادل ميكروبي روده نقش دارند، ولي اين تعريف در بيشتر موارد صدق نمي‌ كند به همين دليل بر اساس تعريف جديد پروبيوتيكها ميكروبهاي زنده‌اي هستند كه به عنوان مكمل غذائي جهت بهبود سلامتي استفاده مي‌گردند.
اولين مورد استفاده از پروبيوتيك در تغذيه آبزيان، در چند سال اخير انجام يافته ولي علاقه به استفاده از آن بسرعت در حال گسترش مي‌باشد. در حال حاضر امكان بررسي موقعيت آن از لحاظ تجربي و علمي امكان پذير است. در اين مقاله نيز : 1- امكان استفاده از اين اصطلاح علمي در آبزيان 2- تفاوت روند استفاده از اين ماده در موجودات مختلف 3- چشم انداز تحقيقات آتي آن بررسي گرديده است.
آيا محيط روده حيوانات آبزي براي پروبيوتيكها مناسب است؟
موجودات آبزي كاملا متفاوت از موجوداتي هستندكه در خشكي زندگي مي‌كنند به دليل توسعه مصرف پروبيوتيكها اين سوال مطرح مي‌ گردد كه استفاده مناسب از پروبيوتيك‌ها در آبزيان چگونه بايد ‌باشد. توسعه تغييرات انسان وحيوانات خشك‌زي، در داخل يك محيط آمنيوتيكي صورت مي‌گيرد در حالي كه لارو بيشتر ماهيها در اوايل مرحله رشد در محيط خارج رها ميشوند. اين لاروها در حاليكه بي نظمي ميكروبي وسيعي را در داخل دستگاه گوارش نشان مي‌دهند شروع به تغذيه مي‌كنند در حالي كه لوله گوارش آنها كاملا توسعه پيدا نكرده و در ضمن سيستم ايمني بدن آنها نيز هنوز كامل نيست به همين دليل استفاده از پروبيوتيكها در مراحل لاروي بسيار لازم است.
در لوله گوارش انسان و حيوانات خشك‌زي باكتريهاي گرم مثبت بي هوازي سويه هاي غالب مي‌باشند. در انسان مهمترين اين گروهها، باكتريوسيدها، كوكسيهاي گرم مثبت بي هوازي، ائوباكتريومها و بيفيدوباكتريومها هستند. در حالي كه سويه‌هاي تقريبا غالب در خوك استرپتوكوكها و لاكتوباسيلها هستند و به همين دليل بيشتر سويه ‌ هاي استفاده شده به عنوان پروبيوتيك به گروههاي بيفيدوباكترها، لاكتوباسيلها و استرپتوكوكها تعلق دارند . همچنين گونه غالب در لوله‌گوارش خرچنگ ميكروبهاي گرم منفي بي‌هوازي هستند. در خرچنگها، صدفها و ماهيهاي موجود در اعماق دريا ويبريوها و پزودوموناسها سويه های غالب را تشكيل مي‌دهند و آئروموناسها، پزودوموناسها و انترو باكترياسه‌ها گونه‌هاي غالب در ماهيهاي آب شيرين مي‌باشند. به همين دليل مؤثرترين پروبيوتيكها براي حيوانات دريائي احتمالا متفاوت از آنهائي خواهند بود كه براي حيوانات خشك زي استفاده مي‌گردند. پایداری بيشتر ميكروبها در بدن حيوانات آبزي ناچيز است. همچنين بدليل اينكه اين حيوانات خونسرد هستند ميكربهاي همزيست با آنها نسبت به تغيير درجه حرارت متفاوت خواهند بود، ضمن اينكه تغيير شوري آب نيز احتمالا ميكروبها را تحت تاثير قرار خواهد داد. ماهيهاي اعماق دريا جهت مقابله با از دست دادن آب بدن مجبور به مصرف مداوم آب مي‌باشند بنابراين بافت ميكروبي موجود در روده حيوانات آبزي احتمالا بوسيله ميكروبهاي موجود در آب و غذا تحت تاثير قرار مي‌گيرد در لارو و ماهيهاي كوچك تاثير نوع تغذيه بر روي ميكروارگانيسمهاي دستگاه گوارش به وضوح ثابت شده است و اين تاثير به خصوص در مورد اولين تغذيه بسيار موثر ميباشد.


ايده استفاده از پروبيوتيك در يك ديد وسيع


Moriority در سال 1998 پيشنهاد كرد كه پروبيوتيكها به عنوان افزودنيهاي آبي نيز تعريف شوند. ولي يك تعريف كلي از پروبيوتيكها به صورت زير مي‌باشد كه پروبيوتيكها ميكروبهائي هستند كه به داخل لوله گوارش موجود زنده وارد شده و توانائي زنده‌ ماندن جهت بهبود سلامتي موجود را دارا مي‌باشند. در سال 1991 Porubcan تلاشهائي جهت بهبود كيفيت آب آشاميدني و افزايش راندمان توليد بعضي آبزيان توسط باكتريها انجام داد، كه عبارت بودند از : 1) شناور كردن فيلترهاي زنده شامل باكتريهاي نيتروژن زدا كه مقدار آمونياك و نيتريت را در آب كاهش دادند و اين امر باعث افزايش زنده ماندن ميگوها گرديد. 2) تركيبي از باسيلها در مجاورت هوا دهنده استخر، تقاضاي موجود براي اكسيژن را كاهش داد و مقدار برداشت ميگو را افزايش داد. به همين دليل باكتريهاي نيتروژن زدا و يا باسيلوسها را نيز بعلت بهبود كيفيت آب و افزايش سلامتي حيوان به عنوان پروبيوتيك تلقي مي‌نمايند ولي اين دو نوع باكتري كاملا متفاوتند بطوري كه باكتريهاي نيتروژن زدا به هيچ عنوان در لوله گوارش حيوانات وجود ندارند و سويه باسيل ها نيز كه به عنوان پروبيوتيك براي حيوانات خشك زي استفاده مي‌شود اساسا منشا خاك دارند ودر لوله گوارش وجود ندارند اما در طول روده فعال مي‌باشند و در اين مورد گزارشهاي زيادي نيز از جداسازي باسيلها از ماهيها، خرچنگها و دو كفه‌ايها گزارش شده است. در طي مطالعه‌اي مشخص شد كه باسيلهاي اضافه شده به محيط پرورش گربه‌ماهيها، قدرت حياتي آنها را افزايش مي‌دهند ولي در تمام اين مطالعات بيشتر توجه بر روي بهبود كيفيت آب بود.
Kennedy و همكارانش در سال 1998 نوعي از باسيلوس سوبتيليس را از يك نوع ماهي جدا نمود. تكثير اين سويه در داخل آب وقتي كه شوري آب از 30 به 3 واحد بين الملي كاهش يافت موجب حذف ويبريوها از كل لاروهاي اين گونه گرديد. Moriarty در سال 1998 متوجه افزايش قابليت زنده‌ماني ميگوهائي شد كه در محيط پرورش آنها سويه‌هائي از باسيلها وجود داشتند، در اين حالت تعداد ويبريوهاي بيماريزا در رسوبات و آب كاهش پيدا كردند، ولي تاثير آن بر روي ميكروبهاي روده مطالعه نگرديد.
باسيلهاي انتخاب شده علاوه بر فعاليت آنتي بيوتيكي بر عليه ويبريوها، به عنوان پروبيوتيك چند وظيفه ديگر نيز داشتند، از جمله ترشح آنزيمي و رقابت براي فضا و غذا كه اين مكانيسمهاي آنتاگونيسمي از بوجود آمدن گونه‌هاي مقاوم كه اولين خطر استفاده از آنتي‌بيوتيكها است جلوگيري مي‌كند.
البته براي تائيد اين نظريه و بيان خاصيت حذف رقابتي پروبيوتيكها احتياج به آزمايشات و شواهد زيادتري مي‌‌باشد.‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ اين اصل بر اساس جايگزيني يك گونه به جاي گونه اوليه اخذ گرديده است به طوي كه گونه جديد امكان سازش بهتر با شرايط زيستي محدود را دارا باشد. خاصيت توليد آنتي بيوتيك توسط سويه‌هاي باسيلوس، امكان توجيه خاصيت حذف رقابتي پروبيوتيكها را ندارد. در اين خصوص Moriarty در سال 1998 فعاليت مهاركنندگي باسيلوس را در مقابل ويبريو در استخر خاكي نشان داد، اما تاثير آن بر روي حيات ميگوها احتمالا بصورت يك تاثير غير مستقيم روي سلامتي آنها بوده است. براي مثال تجزيه مواد آلي بوسيله باسيلوس احتمالا كيفيت آب را بهبود مي‌ بخشد با اين حال استفاده از باسيل به عنوان يك مكمل در استخر هنوز احتياج به بررسيهاي بيشتری دارد .
در حال حاضر استفاده از پروبيوتيك به عنوان يك كنترل بيولوژيكي مورد توجه مي‌ باشد. اصطلاح كنترل بيولوژيكي عبارت از محدود كردن و يا حذف آفات مخرب و يا پاتوژنها بوسيله ارگانيسمهاي بخصوص مي‌‌ باشد. Maeda و همكاران در سال 1997 كنترل بيولوژيكي را شامل روشهائي بيان كردند كه در آن بعضي ميكروبها و يا ارگانيسمها در محيط آبي پاتوژنها را كشته و يا تعداد آنها را كاهش مي‌ دهند. در اين حالت رفتار استخرهاي ذكر شده در آزمايش Moriarty در سال 1998 نوعي از كنترل بيولوژيكي مي‌‌ تواند تلقي گردد.
نخستين آزمايشها در مورد استفاده از پروبيوتيكها در تغذيه آبزيان توسط موادي صورت گرفت كه براي حيوانات خشكزي طراحي گرديده بود. بطور مثال اسپورهاي باسيلوس توئي جدا شده از خاك، تلفات را در مار ماهي ژاپني كه توسط نوعي ميكروارگانيسم آلوده شده بود كاهش و سرعت رشد را افزايش داد. اسپورها نيز به سادگي در تركيب غذا مخلوط شدند. ولي در اين آزمايش سرنوشت اسبورها در لوله گوارش پيگيري نگرديد كه مشخص گردد آيا اسپورها در روده رشد مي‌كنند و يا دفع مي‌شوند و درجه حرارت آب چه تاثيري بر روي آنها دارد. همان نوع از باسيلوس توئي بوسيله Kozasa در سال 1986 برروي رتيفرها آزمايش شدند. در اين آزمايش رتيفرها به مدت 2 ساعت اسپورها را فيلتر نمودند (استفاده كردند). اين روش موجب افزايش سرعت رشد گرديد اما در اين آزمايش نيز سرنوشت ميكربها مطالعه نگرديد.
طي يك مطالعه ديگر كه با استفاده از اسپورهاي باسيلوس انجام گرفت، بيشتر اسپورهاي باسيلوس بوسيله رتيفرها در كمتر از يكساعت فيلتر گرديد اما تعداد اسپورهاي قابل رشد در كمتر از يكساعت به سرعت كاهش يافت اما در زمان خيلي كوتاه دوباره زندگي خود را آغاز كردند. بر اساس بررسيهاي انجام يافته بسياري از باسيلها در طي فرايند تشكيل اسپور و يا پروتئوليز سلولهاي رويش‌كننده، آنتي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌بيوتيك توليد مي‌كنند و زماني كه رتيفرها از اسپورها استفاده مي‌نمايند كاهش تعداد ويبريونها احتمالا از طريق آزاد شدن آنتي‌ بيوتيك از اين سلولها باشد. بطور كلي تاثير مستقيم پروبيوتيك افزايش مقاومت رتيفرها در مقابل ويبريوها بود.
محصولات تجاري بر اساس باكتريهاي زنده اسيدلاكتيك نيز جهت لارو ماهيها معرفي گرديده است، اين مواد توليد و سرعت رشد رتيفرها و ماهيها را افزايش مي‌دهند. در بعضي از نسبتهاي اسيد لاكتيك
افزايش تعداد ديگر باكتريها نيز محدود مي‌گردند و يا بعضي محصولات تجاري حاوي استرپتوكوك، موجب افزايش رشد و بهبود راندمان غذائي در ماهي كپور شدند، ضمن آنكه اشرشيا كولي در روده ماهي كپور بعد از 14 روز تغذيه با اين نوع پروبيوتيك ناپديد گرديد. اين محققان بدون هيچگونه شواهد آزمايشگاهي بيان كردند كه استرپتوكوك، توانائي بالائي در اتصال به اپيتليوم روده ماهي كپور دارد. البته اين آزمايشها همانگونه كه ذكر شد با پروبيوتيكهاي ساخته شده براي حيوانات خشك زي انجام يافته است واين نشان دهنده علاقه به استفاده از افزودنيهاي باكتريائي در غذاهاي آبزيان نیز مي‌باشد. البته زنده ماندن اين ميكروبها در لوله گوارش حيوانات آبزي مورد ترديد مي‌باشد به همين دليل بيشتر تلاشها برروي سويه‌هاي بومي با خاصيت پروبيوتيكي استوار گرديده است.
تلاش براي شناسائي پروبيوتيكهائي كه بطور طبيعي در آب وجود دارند




ادامه مطلب...
بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ یکشنبه 25 مهر1389 توسط محمد رسولی نژاد
رعايت نکات بهداشتي در ماهيان مولد


ماهیان مولد؛ سازنده نسل بعدی برای پرورش یا بازسازی ذخایر آبزیان می باشد ؛ بنابر این اگرمولدی از لحاظ بهداشتی سالم نباشند نسل به وجود آمده از آنها نیز دچار مشگل خواهد بود . از طرفی باتوجه به هزینه های گزافی که صرف مولد سازی می شود ؛ برای نگهداری از مولدین باید تدابیر لازم در نظر گرفته شود تا از هر گونه آسیب واسترس که در نهایت منجربه مرگ با ازدست رفتن آنها می شود؛ جلوگیری شود .

به همین منظور در کلیه پروژه های تکثیر و پرورش ماهی یا سایر آبزیان باید به بحث بهداشت مولدین توجه خاصی مبذول داشت .

بهداشت مولدین به دو بخش کلی تقسیم می شود ؛ پیشگیری و درمان . در بخش پیشگیری در مورد اموری بحث می شود که ممکن است باعث ایجاد شوک واسترس در ماهیا ن و یا ایجاد بیماری و در نهایت آسیب به آنها شود و در بحث درمان راههای جبران خسارت ناشی از استرس و بیماری بر روی ماهی و بهبود شرایط نا مناسب بررسی .اولین فرایندی که معمولا برای تکثیر ماهیان مولد طی می شود صید آنهاست .

بعضی از ماهیان مولد ازمحیط های طبیعی برای تکثیر صید می شوند مثل تاسماهیان ؛ آزاد ماهیان ؛کلمه وماهی سفید و گاهی نیز ازذخیره مولدین سالهای قبل در استخرهای نگهداری مولدین ؛صید می شوند مثل ماهی قزل آلای رنگین کمان وبیشتر گونه های کپور ماهیان پرورشی .

در هنگام صید ماهیان مولد از محیط طبیعی ؛ مهمترین مسئله استفاده از وسیله صید مناسبی است که حداقل آسیب را به ماهیا ن مولد وارد کند

به طور مثال در مورد ماهی آزاد دریای خزر درکشور ما معمولا از شیل یا کلهام که صدمه کمتری به ماهی می زند استفاده می شود ؛ در مورد تاسماهیان صید مولد به وسیله تور گوشگیر انجام می شود که ماهی در آن به شد ت تقلا می کند و به تخمک های آن اسیب وارد شده و باعث ایجاد استرس در ماهی می شود که در اینجا نیز بهتر است از تورهای با چشمه مناسب یا در صورت امکان از کلهام استفاده گردد .

مرحله بعد از صید مولد ین چه از محیط طبیعی و چه از استخرهای پرورش ؛ انتقال آنها به محل تکثیر است که در اینجا دو حالت برای انتقا ل وجود دارد ؛ در مواقعی که فاصله زیادی بین استخر مولدین و محل تکثیر وجود ندارد ؛ متوان از کیف های مخصوص برزنتی (که حداقل آسیب را به ماهی می رساند) یا از وسایلی مثل تشت و چانهای برزنتی استفاده کرد .

در مکانهایی که امکانات خاصی وجود دارد می توان از راههای دیگری هم استفاده نمود به عنوان مثا ل در مرکز تکثیر آزاد ماهیان کلاردشت کانا لهای مخصوصی وجود دارد که ماهی بطور مستقیم به طرف محل تکثیر هدایت می شود . هنگامی که فاصله ها طولانی است باید ازتانکرهای مخصوص استفاده شود ؛ ساده ترین آنها چان های برزنتی می باشد که در پشت وانت نصب می شود که مجهز به کپسول اکسیژن می باشد . در اینجاه باید هوادهی به صورت کامل ودقیق صورت گیرد واز هر گونه ایجاد استرس به ماهی پیشگیری شود وبهتر است آب تا نکر از همان منبع آبی که مولد از ان صید می گردد پر شود تا از ایجاد شوک حرارتی به ماهی جلوگیری به عمل آید درغیر این صورت باید عملیات همدمای با دقت صورت گیرد گاهی اوقات برای انتقال مولدین در فواصل طولانی از مقدار کمی ماده بیهوشی درتا نکراستفاده می شود تا فعا لیت های متا بولیکی ماهی به حداقل کاهش یابد . یکی از آرام بخشهای متداول برای آرام کردن ماهیها ؛ دی کسید کربن است .

غلظت بالای این گاز می تواند برای ماهی ها زیان آوروحتی کشنده باشد ؛ با این حال غلظت کم آن اثر بیهوشی به همراه دارد .برای آرام کردن ماهی ها می توان آنها رابه مدت ۵ دقیقه در معرض ppm ۵۰۰ اسید کربنیک (دی اکسید کربن حل شده درآب ) یا ppm ۶۵۰-بی کربنات سدیم قرار داد. غلظت اسیدکربنیک/ بیکربنات سدیم و مدت زمان استفاده از انها به گونه و مرحله بلوغ ماهی مورد نظر بستگی دارد. به دلیل رعایت ملاحظه سلامتی و ایمنیبه گونه و مرحله بلوغ ماهی مورد نظر بستگی دارد.

به دلیل رعایت ملاحظه سلامتی و ایمنیبه گونه و مرحله بلوغ ماهی مورد نظر بستگی دارد. به دلیل رعایت ملاحظه سلامتی و ایمنی ؛ مواد بیهوشی شیمیایی باید با دقت زیاد مورد استفاده قرار گیرند. بعضی از این مواد برای انسان خطر ناک بوده وبه هنگام استفاده ازآنها ؛ دستورالعمل مصرف کننده باید به دقت رعایت شود. ۱۵۰ پس از رسیدن ماهیان به مرکزتکثیر و قبل از رها سازی آنها در استخرهای نگهداری باید کار همدمایی به دقت صورت گیرد.

جدا سازی نر و ماده در هفته های آخر نزدیک به تولید مثل از اهمیت ویژه ای برخوردار است درغیراینصورت ممکن است مولدین به طور طبیعی دراستخرها تخمریزی نما یند وازطرف دیگر درهفته های آخر گاهی برخورد های فیزیکی شدید بین مولد ین نر درخصوص جنس ماده ؛ صورت می گیرد که ممکن است منجر به آسیب شدید وزخمی شدن بدن مولدین گردد . همچنین جداسازی مولدین نر وماده از ابتدا کمک می کند تا در هنگام کار؛ شناسایی مولد نر و ماده سر یعتر صورت گیرد و نیازی به آزمایش مجدد تعیین جنسیت نباشد .

قبل از عملیات تکثیر باید ماهی مولد توسط کارشناسان بهداشتی کنترل شود تا مشکلی از لحاظ بیماری و آلودگی به انگل وجود نداشته باشد . برای این کار بهتر است از آبشش ها ؛ باله ها و سطح پوست مولد ؛ لام مرطوب تهیه و هر گونه آلودگی انگلی زیر میکرسکوب بررسی شود .

نکته مهم ؛بحث انتقال برخی از بیماریها از ماهی مولد به نسل بعدی یا اصطلا حا انتقال عمو دی بیماری است

انتقال عمودی بیماری بیماری ویروسی IPN یا نکروز عفونی لوزالمعده که عامل آن BIRNAVIRYS است و بیماری باکتریایی کلیه BKD که عامل آنSALMONINARUM RENIBACTERIUM است ؛ در ماهیان قزل آلاثابت شده است ودر مورد انتقال عمودی ویروس IHN وVHS بین دانشمندان اتفاق نظر وجود ندارد .بهر حال در مورد بیماریهای که انتقال عمودی دارند باید به شدت مراقب بود که مولدین به این بیماری ها آلودگی نداشته با شند به خصوص در مورد ماهیان مولدی که از جاهای دیگر خریداری یا آورده می شوند .

باید باید یک دوره قرنطینه رعایت شود . بهتراست مولدین قبل از تکثیر ضد عفونی شوند ؛ اینکار در مورد ماهیانی که تزریق هیپوفیز به آنها صورت می گیرد وبه ویژه قبل از تکثیر ؛ ضروری می باشد .

بدن ماهیان مولد قبل از تکثیر باید با حوله ای تمیزخشک شود تا آب سطح بدن ماهی به داخل تشت تکثیرنریزد ؛ اینکار از دو بعد دارای اهمیت است .

۱) آبی که از بدن ماهی می چکد باعث تحریک تخمک واسپرم وکاهش در صد لقاح می شود .

۲) ممکن است این آب دارای آلودگی باشد که بعدا با تخم ها وارد انکوباتورها شود . پس از تکثیر مولدین ؛ بدن آنها به مدت چند ثانیه داخل محلول آب نمک رقیق فرو برده می شود تا ضد عفونی گردد

که البته این عمل برای همه باکتری ها و انگل ها مو ثر نمی باشد . در ضمن پس از عملیات ؛جهت جلوگیری از عفونت های داخلی می توان از داروهای آنتی بیوتیک به روش تزریق مستقیم دارو به داخل بدن مولد یا به صورت خوراکی استفاده نمود که تمام این اعمال به منظور پیشگیری می باشد . تمام مراحل نقل و انتقال و دستکا ری مولدین به هنگام تکثیر باید به دقت و با ملایمت صورت گیرد تا حداقل استرس به ماهی وارد شود .

در هنگام تخمک کشی و اسپرم گیری باید توجه نمود که فشارزیادی به بدن ماهی مولد وارد نشود زیرا علاوه بر آسیب رسا ندن به تخمک ها واز بین بردن آنهاوموجب صدمه غیر قابل جبران به ماهی و گاهی مرگ آن می شود .

در زمان تزریق هیپوفیز یا تخمک کشی یا اسپرم گیری ویا هر گونه دستکاری مولد ین باید آنها را بیهوش نمود . در تاسماهیان بیهوشی به وسیله ضربه محکم چکش مخصوص به سر ماهی انجام مشود و پس ازتکثیر نیز ماهی می میرد . در سایر ماهیان بیهوشی به وسیله مواد بیهوش کننده مختلف مثل MS۲۲۲ ؛ کینا لدین ؛ فنوکسی اتا نول ؛ بنزوکا ئین ؛کلروبوتا نول ؛هیدروکسی کینالدین ؛ متومودات ؛ متیل پنتینول ؛ آمیل الکل چهار ظرفیتی ؛ اورتان و غیره انجام می شود و از جمله بهترین مواد بیهوش کننده که به تازگی بسیار متداول شده عصاره گل میخک است که اثرات سمی مواد بیهوش کننده شیمیای را ندارد و به علاوه نسبت به آنها ارزانتر می باشد .

مواد شیمیایی بیهوش کننده علاوه بر اثرات سمی که ممکن است برای ما هیان و کارگران داشته باشد ؛می توان قدرت تحرک اسپرم و کیفیت تخم را کاهش دهد .

علاوه بر این باید توجه داشت که قبل از مصرف هر گونه ماده بیهوشی باید آن را روی تعدادی ماهی آزمایش کرد چرا که اندازه ماهی ,PH؛ سختی و دمای آب بر روی کارآی موارد بیهوشی کننده موثر است . بیهوش نمودن ماهی علاوه بر آنکه عملیات تکثیر را برای کارگران تسهیل می کند ؛باعث می شود که استرس کمتری به ماهیان در هنگام دستکاری وارد شود .

در مورد تزریق هیپوفیز جهت القای تخم دهی در کپور ماهیان و تاسماهیان باید میزان کمتر آن ممکن است باعث عدم تحریک کامل و مقدار زیاد آن در مواردی باعث عقیمی و یا حتی مرگ ماهی مولد شود .

ماهیان دهنده هیپوفیز باید بالغ و تخمریز ی نکرده باشند و ترجیحا از همان گونه ای باشند که قرار است تکثیر شود . زمان تزریق هم بسیار مهم است و اکر زودتر از موقع صورت گیرد ؛کیفیت تخم ها و قدرت بقای آنها کاهش می یابد .

بسیاری از این بیماریها علاوه بر ماهیان مولد؛ممکن است باعث آلودگی سایر گروه های ماهیان هم بشود و در ماقع خاص مولدین نیست ؛مثل بسیاری از بیماریها ی انگلی ؛ویروسی ؛باکتریای و محیطی که اقدامات مشترک پیشگیری و درمان برای آن ها باید صورت پزیرد .

خطر ناکترین بیماری انگلی که ممکن است مولدین را گرفتار کند ؛بیماری لکه سفید است که برای درمان از حمام یک ساعته فرمالین ۳۷درصد در دو مرحله با فاصله زمانی ۴روز استفاده می شود .

از جمله بیماری هایی که مخصوص مولدین است بیماری ویروسی UDN است که نکروز قرحه ای آزاد ماهیان وحشی مولد می باشد .

همچنین انگل مرجانی پلی پودیوم ؛خاص تخمدان مولد ین تاسماهیان است که باغث گریسی شدن تخمک ها و از بین رفتن آنها می شود .

از دیکر مباحثی که در خصوص بهداشت ماهیان مولد مهم است بحث تغذیه مولدین می باشد .

غذا مهمترین عامل موثر بر روی کیفیت اسپرم و تخمک ماهیان م باشد .

کیفیت و کمیت غذای ماهیان مولد تاثیر زیادی روی هماوری ؛رسیدگی جنسی ؛اندازه؛کیفیت تخم و اسپرم آن ها دارد و در جیره غذایی مولدین باید به وجود اسید های آمینه ضروری ؛ اسید های چرب غیر اشباع ؛ویتامین هایE وC ؛ کارو تنوئید هایی مثل آستا زانتین و نیز فسفولیپیدهاتوجه نمود .

دریک آزمایش روی جیره غذایی مولدین قزل آلای رنگین کمان مشخص شد که اضافه کردن اسید لینولئیک به جیره هایی که اسید های چرب ضروری آن ها کم بود باعث افزایش درصد لقاح ؛ درصد تخم های چشم زده و میزان کل تخمه گشایی می شود .

دراین رابطه اهمیت اسید لینولئیک بیشنر از اسید لینولنیک است . باید توجه نمود که اگرماهیان مولد در استخر ها با غذای دستی تغذیه شوند ؛میزان غذا دهی از ۱تا ۲ماه قبل از تخمریزی کاهش داده شود و قبل از رسیدن به مرحله تخمریزی یا تخمکشی تغذیه دستی کاملا قطع گردد .

در مورد ماهیانی که از غذای طبیعی استخرها استفاده می کنند نیز باید از با رور سازی استخر ها چند هفته قبل از شروع تکثیر خودداری نمود تا میزان غذای طبیعی در استخر کاهش یابد ؛از جمله ترکیباتی که در جیره های غذا یی به مقدار نسبتا زیادی اسستفاده می شود چربیها و هیدرات های کربن هستند که از اجزای اصلی رژیم غذایی ماهیان پرواری می باشند .

در تغذیه مولدین باید توجه نمود که استفاده بیش از حد از این دو می تواند باعث کاهش کیفیت تخمک و اسپرم شود و دور بافت تخمدان و بیضه رالایه ضخیمی از چربی بچوشاند .

تراکم نگهداری ماهیان مولد از دیگر مباحث مهم در بهداشت مولدین می باشد . تراکم علاوه بر آنکه باعث تحمیل استرس به ماهیان می شود می تواند سبب انتقال سریعتر بیماری بین آنها شود و دسترسی ماهیان را به مواد غذایی مورد نیاز کاهش دهد . همچنین تراکم می تواند باعث تجمع مواد زائد دفعی و کاهش دسترسی ماهی به اکسیژن شود . عوامل فیزیکوشیمیایی آب استخر نگهداری مولدین نیز از جمله مسائلی است که در مبحث بهداشتی مولدین باید بررسی شود .

نوسان شدید درجه حرارت آب می تواند باعث وارد شدن استرس به ماهی مولد و خراب شدن تخمک یا اسپرم آن شود و یا در مواقعی باعث تخمریزی زود رس یا دیررس ماهی شود . برای رسیدگی جنسی مولدین کپور ماهی دمای بالای ۱۷درجه سانتی گراد به خصوص ۲۱ تا ۲۵ درجه سانتی گراد توصیه می شود و برای مولدین قزل آلا ی رنگین کمان نیز دمای ۵/۱۳تا ۵/۱۵ درجه سانتی گراد ضروری است . سرعت مجاز آب در کانال های مستطیلی نگهداری مولدین ۵/۲تا ۶/۱سانتی متر در ثانیه می باشد . سرعت کمتر ؛ سبب تجمع مواد زاید و سرعت بیشتر باعث افزایش متابولیسم و مصرف انرژی بیشتر در ماهی میشود .میزان تعویض آب در حوضچه های نگهداری مولدین قزل الا ۱۶تا ۲۰بار در روز می باشد .

منابع:
جابجایی ماهی زنده دکترسوباسینگ ، ترجمه مسعود حق بین
مدیریت بهداشتی ماهیان مولد ، سید علی جوهری
سایت کشاورزی



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ یکشنبه 25 مهر1389 توسط محمد رسولی نژاد
مطلب زیر را از وبلاگ شیلات  انتخاب کردم. مطالبی کوتاه در مورد بیماری های آبزیان است که در عین کوتاهی مفید می باشد.

نکات خلاصه شده درس بیمارهای ماهی

1. بیماری یک پدیده غیر عادی است که بوسیله اثرات سوء پاره ای از موجودات زنده و غیر زندهدر آبزیان خارج از شرایط متعارف به وجود می آید .

2.   در بیماریهای آبزیان 3 عامل میزبان ، محیط زیست و عامل بیماریزا موثر است .

3.   در ph   پائین ماهی غذای موجود را از راه آبششها دفع می کند .

4.   فلزات سنگین ترشحات موکوسی پوست را افزایش داده و باعث انعقاد پروتئینها میشود .

5. حالت flushing  در ماهی در اثر تک یاخته ها ، بیماریهای باکتریائی ، پارازیتهای کرمی و بیماریهای ویروسی به وجود می آید .

6. شنای عمودی در ماهی در اثر آفلاتوکسین ، عوامل مسموم کننده شیمیائی ، بوتولیسم و بیماریهای باکتریائی و ویروسی به وجود می آید .

7.   تجمع ماهی در کف استخر بیشتر در بعلت مشکل آب ، انگلهای تک یاخته و پر یاخته می باشد .

8. سیکلوپس ، گامبوزیا ، آپوس و آسلوس به ترتیب با تغذیه از انگل مژ دار ایک ، آرگولوس ، نوزاد دیپلوستوموم ، اسپور قارچ ساپرولگنیا  این عوامل بیماری را کنترل می کنند .

9. انگل هگزامیتا :8 تاژک دارد ، مولد بیماری هگزامتیازیس ، خاص ماهیان سردابی ، انگل همزیست با ماهی ، تک میزبانه داخلی و بیشتر در روده مستقر است ، ماهی مبتلا به کنار استخر می رود ، تعدل ندارد  Flashing دارد ، حرکات لغزشی ، روده زرد رنگ و پرخون ، در تابستان از راه دهان ، مخرج و هاگ منتشر می شود  با مسهل ها ( استفراغ آور ) مانند سولفات منیزیم ، کالومل و نیترامین قابل درمان است .

10.       ایکتیوبودا ( نکاتریکس ، پیریفورمیس ) : انگل کوچک در حد گلبول خون ، دارای هسته ، یک جفت تاژک کوتاه برای تغذیه و یک جفت تاژک بلند برای چسبیدن به میزبان ، انگل دوران اولیه تغذیه ، در صورت ضعف ماهی فعال می شود ، ماهی بیمار دارای رنگ کبود ، ریزش فلسها ، ترشح زیاد موکوس و تغییرات تنفسی می باشد ، Flashing دارد. برای شناسائی از لام مرطوب در زیر نور کم استفاده می کنیم ، برای درمان از سولفات مس و فرمالین می توان استفاده کرد .

11.       کریپتوبیا ( تریپانوپلاسما ) : انگل بافت خون ، دوکی شکل ، با یک هسته و دو تاژک ، باعث کم خونی ، انسداد رگها و عامل بیماری خواب (  (sleeping dieaseseاست زالو این انگل را منتشر می کند .

12.       تریپانوزوما : انگل خونی ، یک تاژک ، باعث رنگ پریدگی آبششها و بی حسی می شوند درمان ندارد و باید از ورود زالو جلوگیری کرد .

13.       ایکتیوفتیریوس ( عامل بیماری دانه سفید ) : بدن پوشیده از مژه ، کروی ، هسته کمی خمیده و هلالی ، انگل درون پوستی گرمابی و سردابی ، معادل دریائی این بیماری cryptotation irritans است ، مراحل زندگی شامل : 1 – تروفونتها ( تروفوزوئیتها ) از پوست و آبشش تغذیه می کنند ( شکل عفونی ) 2 – میزبان را ترک می کنند  3 – دیواره ژلاتینی دور خود ایجاد می کنند 4 – ایجاد تومیت  5 – تومیت تبدیل به تروفونت می شود  6 – با ایجاد کیست به بدن ماهی می چسبد

14.       چیلودنلا : مژه دار ، سردابی ، آب شیرین ، با مژه غیر یکسان ، بیضوی و با دو هسته ، انگل خارجی ( پوست ) ، معادل دریائی آن blooklynella است .

15.       سیکلوپس میزبان واسط لیگولابوتریوسفالوس ، گاماروس میزبان واسط آمفی لینا ، کرم توبیفکس میزبان واسط  میکسوسوما سربرالیس ، لاکپشت و قورباغه حامل لرنه آ ، زالو حامل تریپانوزوما و کریپتوبیا می باشد .

16.       تریکودینا ( عامل بیماری تریکودینازیس ) : تک یاخته مژه دار با دوهسته کروی نعلی شکل ، درماهی ایجاد لکه سفید ، ریش ریش شدن باله ها می کند ، زیر فلسها پرخون است .

17.       Glugea این انگل در لایه زیر مخاطی روده یافت می شوند ، در اسبله و سوف گونه glugta tisae  در میگو aymasma penaei و در ماهیان خاویاری گونه coconema sutci موجود است این انگل در میگو و ماهیان خاویاری در داخل تخمها قرار می گیرند و تخمها را شیری رنگ دیده می شوند .

18.       Polypodium hydriform : انگل مرجانی شکل ، انگل تخمهای ماهیان خاویاری ، بین غشا و زرده جایگزین می شود ، تخمکهای آلوده بزرگتر و روشنتر دیده می شوند .

19.       میکسوبولوس ( عامل بیماری چرخش یا بیماری دم سیاه ) : بیماری مراحل اوله تغذیه ، عفونت شدید در آزاد ماهیان ، بطور مستقیم از راه دهان و از طریق توبیفکس منتقل می شود

20.       ژیروداکتیلوس : کرم قلابدار پوست ، بیضی شکل ، در قسمت انتهای بدن بادکش و یک جفت قلاب بزرگ مرکزی و 16 قلاب کوچک در دور ان دارد ، زنده زا و دارای 3 جنین است

21.       داکتیلوژیروس : کرم قلابدار آبشش ، تخمگذار، دارای دو جفت چشم در سر ، بیشتر بچه ماهیان را مورد حمله قرار می دهد ، نوزاد انگل در آب و بدون میزبان بعد از 24 ساعت می میرد .

22.       دیپلوزون ( diplozoon patadoyum ) : انگل دوقلو ، در آبشش ، 4 جفت بادکش دارد قلابها به صورت گیره

23.                     دیاکوبوتریوم : 3 جفت بادکش دارد.

24.                      نیتزشیا ( nitzschia  ) : انگل آبشش ماهیان خاویاری

25.       کرمهای پهن برگی شکل ( دیژن ) :قلاب ندارند ، 2بادکش دماغی و شکمی دارند ، در نوزادی خطر بیشتری دارند

26.       دیپلوستوموم ( عدسی چشم ) ، پوستو دیپلوستوموم (در پوست و به صورت دانه سیاه ) ،                 نئو دیپلوستوموم (، که از طریق خون وارد روده ، کبد و طحال شده و ایجاد دانه مرواریدی می کند  ) .

27.                     برای پیشگیری از دیپلوستوموم از واکسن ، آپوس و انگل nosema  می توان استفاده کرد.

28.       سانگونیکولا : بیشتر در رگهای خونی کوچک آبشش و بویژه در بین پیاز آئورتی و آبشش قرار گرفته و همان جا تخمریزی می کنند ، میراسیدیوم ها از رگها خارج و به داخل اب آمده و دنبال حلزون بعنوان میزبان واسط میگردنند .

29.       آمفیلونیا : انگل پهن غیر بند بند ، در محوطه شکمی ماهیان خاویاری ، موجدات بنتیک مانند Mysis و بعضی از سخت پوستان به عنوان میزبان واسط عمل می کنند .

30.       انگل pseudotracheliastres  stlatus شبیه لرنه آ بوده و در تمام انواع ماهیان خاویاری وجود دارد و سر انگل ستاره ای است .

31.       کرمهای پهن نواری شکل (cectod ) : بصورت بالغ انگل داخلی مهره داران ، بدن سفید بند بند نواری دارند ، دارای بادکش و چنگک ، میزبان واسط اولیه کرم های کم تار ، میزبان واسط دوم ماهی می باشد ، دستگاه گوارش ندارند .

32. بدن خانواده کاریوفیلیده بون بند می باشد .

33. میزبان اول بوتریوسفالوس سیکلوپس است

34. میزبان اول خاویوز کرم توبیفکس است .

35. سیانوسفالوس : در استخرهای خاکی قزل آلا را آلوده می کنند ،

36.       دیفیلوبوتریوم :میزبان اول چند نوع دیاتوموس و سیکلوپس ، میزبان دوم ماهیان آب شیرین و میزبان نهائی انسان و سگ است . دیفیلیوبوتریوم لاتوم در محوطه شکمی قرار می گیرد . سیر زندگی ( لیگولا ، دیفلیوبوتریوم ، شیستوسفالوس ، دی گراما ) : 1 – تخم خارج شده از تخم ( کوری سیدیوم ) 2- وارد بدن سیکلوپس شده و تغییر شکل می دهد ( پروسرکوئید ) 3-ماهی سیکلوپس را می خورد 4 – نوزاد انگل روده را سوراخ کرده و وارد محوطه شکمی می شود ( پلروسرکوئید ) 5 – به عضلات می رود 6 – در صورت ورود به بدن پرنده بالغ می شود .

37.       سیر زندگی بوتریوسفالوس مانند فوق است ولی چون دو میزبانه است مرحله پلروسرکوئید ندارد و بلوغ داخل روده ماهی صورت می گیرد .

38.       تریپانورهینکا Trypanorhyncha : میزبان واسط اول سخت پوستان ، میزبان دوم ماهیان استخوانی و میزبان نهائی ماهیان غضروفی هستند .

39.       آکانتوسفالها یا کرمهای خارسران : انگل داخلی لوله گوارش مهره داران ، نر و ماده از هم جدا ، فاقد دستگاه گوارش و گردش خون ، میزبا ن واسط سخت پوستان ، ایجاد کم خونی ، اگزوفتالمی ، ایجاد مایع زرد در روده می کنند .

40.       آرگولوس : انگل خارجی ، بیشتر به زیر باله ها می چسبد ، بر روی گیاهان تخمریزی می کند ،

41.                     آپوس در محیط اسیدی قادر به زندگی نمی باشد .

42.                     بیماری آبشش تغذیه ای : کمبود اسید پانتوتنیک

43.                     کمبود بیوتین : بیماری لعاب آبی که بیشتر آبششها را فرا می گیرد .

44.                     کمبود ویتامین B12 : ایجاد کم خونی

45.       دژنرسانس چربی کبد (   ( lipoidosi: استفاده از اسید چرب اشباع و غذای مانده در فصل سرد در قزل آلا که ایجاد اگزوفتالمی ، مدفوع آبکی ، پوست تیره ، تورم کبد ( بدون خونریزی ) می کند .

46.       سیروز کبدی ( هپاتوم ) : استفاده از غذای مانده که بخصوص در آن آرد دانه پنبه و بادام زمینی در آن باشد که سم سم آفلاتوکسین در این امر موثر است .

47.       کمبود تریپتوفان : نرمی استخوان ، تغییر شکل عمودی ستون فقرات ( lordose  ) و افقی                ( scoliose )

48.       قارچ ایکتیوفونوس : درون احشائی ، از طریق خوردن وارد خون می شود و ازخون به تمام اندامها می رود ، از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود ،

49.       بیماری قارچی برانکیومایکوزیس ( نکروز آبششی ) : بیشتر در کپور ماهیان بخصوص در فصول گرم ، قارچ اجباری ، B.demigranus در آبشش و B.sanguini  بیشتر در رگها قرار می گیرند .

50.       قارچ فوزاریوم : در میگوها ، ماهیان جوان بالغ ، و قارچ لاژیندیوم در دوران لاروی ایجاد تلفات می کند .

51.       : VHS رابدوویروس ( اگتود ) ،  از دوران انگشت قدی به بالا رخ می دهد ، در نوزادان و مولدین وجود ندارد ، بوسیله آب ، وسایل تخم کشی ، مولدین و ماهی منجمد منتقل می شود ، ( ازراه مولدین و خوراکی منتقل نمی شود !#  در حالت مزمن خونریزی نداریم ، درمان ندارد

52.       IPN : بیرنا ویروس ( رئو ویروس ) ، بچه ماهیان بزرگتر ( ماهیان جوان تازه به تغذیه افتاده ) را آلوده می کند ( کیسه زرده باعث مقاومت می شود ) انتقال از طریق آب و تخمها، مایع تخمدانی ، تماس مستقیم ، علائم : تورم شکم ، مخاط سفید در روده که مایع صفراوی ندارد و در روده غذا نیست  و مدفوع به صورت رشته ای ، خونریزی در زوائد باب المعده ، کبد و طحال کم خون ،

53.       IHN : رابدوویروس ، دوران اولیه زندگی ( کمتر از 2 ماه )، علائم : شبیه IPN ولی شدیدتر اما پیشگیری راحتر است به گرمای بالای 15 درجه حساس است ، انحنای ستون فقرات، اندام رنگ صفرا   می گیرد 

54.                     در بیماری ویروس گربه ماهی CCVD اگر آب را سرد کنیم بیماری بروز نمی کند .

55.                     آلودگی با هرپس ویروس : مخصوص مولدین کم سن ، بیشتر در پائیز

56.                     PEN : گلبولهای قرمز می میرند ، در ماهین دریائی

57.       در PEN گلبولهای قرمز ازبین می رود ولی در IHN بافت خونساز کلیه و طحال دچار مردگی می شوند .

58.       نکروز پوستی – قرحه ای ( UDN ) : عامل بیماری نامشخص ، بیشتر در ماهیان آنادروم و کاتادروم ، در آبهای سرد

59.       اریدوویروس (ID ) : در 3تا 4ماهگی آزاد ماهیان ، باعث آلودگی ماهی با سیتوفاگها و فلکسی باکتریها می شود ، ایجاد تورم در پرده غشاء مغز ، اسکولیوزیس و لوردوزیس و زخمهای بر روی سر می کند ، توسط مولدین منتقل می شود .

60.       اگر بیماری از مولدین منتقل شود ( انتقال عمودی ) و اگر از یک ماهی به ماهی دیگر ( انتقال افقی ) است

61.       ویرمی بهاره کپور ( SVC ) : در بهار ، ماهیان انگشت قد ، رابدوویروس کارپیو ، توسط انگلها ، زالو و آرگولوس منتقل می شود ، تجمع در خروجی ، کم خونی ، آب آوردگی شکم ، تیرگی رنگ که نوع حاد درمان ندارد

62.       تورم سرخ پوست کپور  EC ( شکل مزمن ) : زخمهای جلدی بخصوص نزدیک باله مخرجی  ، ادم ، قرمزی گنادها ، مسری .

63.                     انگلی به نام Sphae rospora   بیماری شبیه التهاب کیسه شنا ایجاد می کند .

64.                     آبله کپور   : carp poxهرپس ویروس ، تاولهای سفید یا صورتی در بدن

65.       سپتی سمی هموراژیک ویروسی ماهی امور ( GGR ) : در ماهیان قد انگشتی تا یک سالگی ، در تابستان ، خونریزی شدید در بدن

66.       بیماری باکتریائی آبشش ( B.G.D ) : بعلت نامساعد بودن عوامل محیطی ( مثل کاهش PH ، افزایش اوره و باکتری سیتوفاگها و فلکسی باکتریها بوجود می آید ، علائم : تورم و پرخونی آبششها ، چسبیده و سیخ شدن فیلامنتها .

67.                     کولومناریس ( بیماری زخمهای زرد ) : در اثر سیتوفاگا کلومناریس

68.       بیماری ساقه دمی (بیماری آبهای سرد ) : در اثر سیتوفاگا پیسگروفیلا در ابهای زیر 10 درجه از راه پوست وارد عضلات و بافت پیوندی می شود که بیماری از بالچه چربی شروع شده و بعد تمام ساقه دمی را در بر می گیرد .

69.       پوسیدگی باله : در دوره پرواری بوجود می آید ، در اثر آئروموناس هیدروفیلا  در باله شنا ایجاد لکه سفید کرده که بعد تمام باله را فرا گرفته و بین شعاعها را از بین می برد .

70.       طاعون اردک ماهیان : دربهارو در دوره تخمریزی در اثر Aeromonas liquefaciens بوجود می آید که ایجاد ادم ، زخم وسیع در بدن می کند .

71.       بیماری دهان قرمز قزل آلا ی رنگین کمان : آئروموناس لیکفانسیس اطراف دهان و فک فوقانی و پوست را قرمز و ملتهب می کند ، قسمت انتهائی روده ملتهب و دارای مایع خونی است و مخرج بیرونزدگی دارد .

72.       یرسینا روکری در فک پائین ایجاد التهاب می کند ( دهان قرمز روده ای ) ، دارای واکسن است ، افزودن ویتامین c ، تتراسایکلین و کاهش دما در درمان بیماری موثر است .

73.       سپتی سمی هموراژیک ویروسی : بیماری ثانویه ، عاملش آئروموناس ( هیدروفیلا و پونکتاتا ) و عامل اصلی رابدوویروس کارپیو است .

74.       بیماری قرحه ( Ulcer D. ) : عفونی و جلدی ، مخصوص قزل آلای رنگین کمان ، در اثر هموفیلوس پیسکیوم ( Hemophilus Piscium ) کورکهای در سطح بدن  بخصوص در بچه ماهیان ایجاد می کند ، علائم داخلی خاصی ندارد ، فقط روپوست دچار هیپرپلازی می شود .

75.       فرونکلوزیس یا کورک آزاد ماهیان : آئروموناس سالمونیده ، عفونت خونی ، حرارت مطلوب زیر 22 درجه ، باکتری گرم منفی

76.                     میکسوسوما سربرالیس : در مغز میانی قرار گرفته و بر سیستم تولید رنگ اثر می گذارد .

77.                     انگل تراکلیاسیستیس فقط سیاه ماهی را مورد حمله قرار می دهد .

78.                      بیماریهائی که علامت خاصی ندارند پاتوگنومیک می گویند .

79.                     Emeria  در زمستان برای کپور ایجاد مشکل می کند .

80.                     در PH قلیائی اسپور Cnidospora باز شده و می توان آنها را نابود کرد .

81.                     اندام جفتگیری نماتودها ، اسپیکول نام دارد .

82.                     Diclybothridae : یک جفت گیره بادکشی ، انگل آبشش ماهیان خاویاری    

83.       سستودها دارای بدن بند بند اند ، به هر بند پروگلوتید گویند ، به سر Scalex و به بقیه بدن Strobila    گویند . لیگولا ( بند غیر واقعی دارد ) در محوطه شکمی کلمه ،  Bothrimonus , Eubothrium  در ماهیان خاویاری وجود دارد .

84.                     سستودهااز زنجیره غذائی وارد می شوند و در ماهیان مسن بیشتر دیده می شود

85.       دما عامل محدود کننده پراکنش لرنه آ می باشد بر هچ شدن لرنه آ تاثیر ندارد اما با هچ  کوپی پودید رابطه مستقیم و با سیکل زندگی آن رابطه معکوس دارد .

86.       جنس Tracheliastes ( از خانواده لرنه آ ) در سیاه ماهی و جنس Pseudo tracheliastes در ماهیان خاویاری موجود است .

87.       از نماتودهای معروف در ماهیان خاویاری آنیزاکیس است و استروژیلیدکس روی نوزاد گاوماهیان اثرمی گذارد و Cystoopsis acipenseris در ماهیان خاویاری ایجاد کیست می کند .

88.       در قزل آلا کمبود لیزین و اسید لینولئیک باعث پوسیدگی باله ، کمبود متیونین و روی باعث کاتاراکت ( کوری ) و کمبود تریپتوفان و ویتامین C باعث انحراف ستون فقرات و کمبود اسید پانتوتنیک باعث هیپرپلازی آبششها و وجود سم آفلاتوکسین سبب هپاتوم کبد می شود .

89.       باکتریهای دستگاه گوارش در تابستان بیشتر از زمستان و و در روده بیشتر از زوائد باب المعده است .

90.                     Vibrio  و فلکسی باکتر ماریتیموس ( Fle . maritimus  ) مخصوص آب شوراند .

91.                     Saprophitic pathogen در هنگام و پس از مرگ سبب فساد ماهی می شوند .

92.       کلومناریس : عامل آن باکتری فلکسی باکتر کلومناریس است ، وجود آهن و کلسیم و دمای بالای 15 درجه سانتیگراد بیماری را تشدید می کند . سپتی سمی نیز ندارد

93.                     بیماری ادواردیوزیلا : عامل آن فلاویو باکترها هستند که گربه ماهیان دیده می شود .

94.        ویبریوز : باکتری گرم منفی ، سم آندوتوکسین بعد از مرگ باکتری ترشح می شود که باعث تخریب گلبولهای قرمز ( آنمی ) می شود و آهن را نیز از گلبولهای قرمز جذب می کند ، باکتریها با آنزیم پروتئاز خود پروتئینها را حل می کنند ، وجود مس بیماری را تشدید می کند و بیشتر در ماهیان جوان و روی دستگاه گوارش آنها اثر دارد .

95.       در سپتی سمی باکتریائی خونریزی در عضله نداریم ولی در سپتی سمی ویروسی خونریزی در همه اندامها مشاهده می شود .

96.        سپتی سمی هموراژیک ماهی علفخوار : عامل آن رئو ویروس است و در دمای 25 –20 درجه سانتیگراد فعال است .

97.       در IPN روده رنگ صفرا را نمی گیرد ولی در IHN روده رنگ صفرا را به خود می گیرد . در IPN شنای غیر عادی ، مارپیچی و سقوط به کف داریم ولی در IHNنداریم .

98.       افزایش سرب : ماهی با علامت تنگی نفس شدید می میرد ، بدن پوشیده از قشر لعابی نازک که + محلول رقیق سولفات آمونیوم سیاهرنگ می شود مقدار مجاز حداکثر ppm  5

99.                     افزایش روی : اختلالات عصبی ، عدم تعادل و شنای مارپیچی و عوارض تنفسی

100.     طاعون سرخ : عامل ان ویبریو انگلاریوم ، در ماهیان آب شور ، از راه زخم ،تماس و خوراکی منتقل می شود . واکسن دارد .

101.     بیماری ویروسی آزاد ماهیان اقیانوس ارام : مترادف IHN ، در 6-5 ماهگی و در اواخر بهار رخ می دهد . علائم : روده قرمز ، تورم شکم ، در زیر 13 درجه سانتی گراد محو می شود .

102.     UDN ( نکروز پوستی قرحه ای ) : عامل ناشناخته ، در آزاد ماهیان تخمگذار ، در جوانها رخ نمی دهد ،  علائم : نکروز مناطق بدون پوست ، ضایعات داخلی ندارد

103.               بیماری ویروسی نوزاد اردک ماهی  ( PFVD ) : رابدوویروس ،

104.     برخلاف تمام بیماریهای ویروسی در بیماری ویروسی گربه ماهی ، آسیب در لوزالمعده دیده    نمی شود

105.               بیماری ویروسی لنفوسیستیس (جرب ) : ایریدوویریده

106.     صفات اختصاصی بسیاری از آلودگیهای گرم منفی : در معده مایع آبکی  و در روده مایع زرد رنگ

107.     بیماری باکتریائی کلیه  ( BKD ) : عامل بیماری کورینه باکتریوم و رنی باکتریوم ، در زیر 10 درجه و کمتر ،

108.     سل ماهی ( مایکو باکتریوزیس ) : عامل مایکو باکتریوم باکتریوم ( گرم مثبت و اسید دوست ) ، درمان ندارد

109.     آ لودگی با فلاوباکتری ها :عاملش مایکوباکتریوم و گرم منفی ، به دو صورت 1- سپتی سمی با خونریزی کامل  2 – گرانولوماتوز مزمن با جراحاتی شبیه سل

110.     آلودگی با پاستورلاها :پاستورلاسیدا، گرم منفی ، سپتی سمی ، 1 – سپتی سمی حاد 2- سپتی سمی مزمن ( شبیه سل در کبد کلیه و طحال )

111. هر زئوسپور ، قارچ ساپرولگنیا دو مژه دارد



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ یکشنبه 25 مهر1389 توسط محمد رسولی نژاد
ماهی درمانی؛ معالجه در استخر پُر از ماهی! / تردید درباره "دکتر ماهی"


خبرگزاری مهر - گروه فناوریهای نوین: ممکن است ایمیلهایی را در خصوص شیوه خاصی از درمان به نام "ماهی درمانی" دریافت کرده باشید که به شرح فواید درمان در آب محتوی گونه ای ماهی پرداخته است. در این راستا در گزارشی با ارائه توضیحاتی در خصوص ماهی درمانی به بررسی غیرعلمی بودن این درمان پرداخته ایم.

به گزارش خبرگزاری مهر، "ماهی درمانی" (Fish Therapy) نوعی روش درمانی است که در سالهای اخیر برای درمان برخی بیماریها از جمله برخی آسیبهای پوستی و یا کاهش استرس از آن استفاده می شود. در این روش درمانی که هم اکنون در بعضی از موسسات دنیا ارائه می شود، فرد داخل حوضچه ای قرار می گیرد که در آن گونه های خاصی از ماهیها وجود دارند و در اثر تماس ماهی با بدن بیمار، آسیب درمان می شود.

دکتر ماهی

در ماهی درمانی از ماهیهای کوچکی از نژاد "گارا روفا" (cyprinion macrostomus) که به "دکتر ماهی" معروف هستند استفاده می شود. خاستگاه طبیعی این گونه ماهی در خاورمیانه به خصوص در ترکیه، سوریه، عراق، ایران و جنوب هند است.
 
این ماهی به طور طبیعی در حوضچه های گرم آب شیرین زندگی می کند. آب گرم در یک محیط طبیعی از تکثیر جلبکها و دیگر اشکال حیات تک سلولی جلوگیری می کند و به این ترتیب، ماهیها به سوی منابع غذایی دیگری گرایش پیدا می کنند. یکی از این منابع غذایی برای مثال می تواند پوست مرده بدن انسان باشد. بنابراین در روش ماهی درمانی، ماهیها با نزدیک شدن به بدن انسان، پوستهای مرده را می خورند و به درمان برخی آسیبهای پوستی کمک می کنند.
 
در این روش درمانی، فرد داخل یک وان آب گرم می نشیند که در آن تعداد زیادی از این ماهیها وجود دارند. ماهی گارا روفا تمام پوستهای مرده و خشک بدن را می خورد. این ماهیها دندان ندارند اما پوستهای آسیب دیده را با مکش جذب می کنند.
 
در زمانی که ماهیها مشغول خوردن پوست هستند احساسی خوشایند و دلپذیر به بیمار دست می دهد و به همین دلیل از این روش در درمان برخی بیماریهای روحی مثل استرس و اضطراب نیز استفاده می شود.


ادامه مطلب...
بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ سه شنبه 20 مهر1389 توسط محمد رسولی نژاد

بررسی اهمیت نقش پروبیوتیک ها در آبزی پروری: نیازها، اصول فرایند فعالیت و مکانیسم های عملکردی

مقاله بررسی اهمیت نقش پروبیوتیک ها در آبزی پروری: نیازها، اصول فرایند فعالیت و مکانیسم های عملکردی

نام نویسنده

سعید شفیعی ثابت

پست الکترونیکی

e9dea331bd2810fae3d36903c3b60773

حجم فایل

241 کیلو بایت

دریافت مقاله

دریافت مقاله


کلمات کلیدی مقاله :
: پروبیوتیک ها، آبزی پروری، نرم تنان، فرایند فعالیت آزمایشی

چکیده مقاله :
در پژوهش حاضر به شناسايي انواع پروبيوتيك هاي مهم و عمده در فعاليت هاي آبزي پروري پراخته شده است. بطور كلي در حدود 40% از کل تولید محصولات آبزی نتیجه مجموعه فعالیت های آبزی پروری می باشد که دارای ارزشی برابر 78 بیلیون دلار برآورد گردیده است. میزان کل محصولات نرم تنان پرورشی 21% از تولیدات آبزی پروری را به تنهایی شامل می شود. یکسری از عوامل محدود کننده بارز و مشخص در صنعت پرورش این گونه های تجاری باعث ایجاد خسارت و ضرر بعلت بروز آلودگی های سویه های باکتریایی می باشد. روش ها و شیوه های تجاری و کاربردی مبارزه و جلوگیری از این بیماری ها با استفاده از آنتی بیوتیک ها هنوز مورد سوال بوده و بطور کامل اثرات شان مشخص و بارز نگردیده است. استفاده و کاربرد سویه های پروبیوتیکی به خوبی قابل شناسایی و بررسی مطالعاتی بوده و در حال حاضر جهت حل مشکلات آبزی پروری از این دسته استفاده شده است. اهمیت امر آبزی پروری و افزایش روز افزون فعالیت های مازاد صیادی در کل دنیا و افزایش تقاضا فراورد های غذایی دریایی نیز باعث اهمیت بیشتر این بررسی گردیده است. مهم ترین بیماری های حاصل از سویه های باکتریایی ویبریو و آئروموناس بطور عمده ومعمول بیشترین تلفات را ایجاد می کنند. در این پژوهش مطالعه خلاصه ای از انواع گروه های پروبیوتیکی مورد استفاده در آبزی پروری بویژه با تاکید بر پرورش و تولید نرمتنان مطالعه شده است.
منبع: همکلاسی


بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ سه شنبه 20 مهر1389 توسط محمد رسولی نژاد
سامپ چیست؟ (sump)
سامپ چیست؟ (sump) سامپ در حقیقت شکل بزرگ شده فیلتر اکسترناله منتها با کیفیت تصفیه بالاتر و قیمت تمام شده پایینتر. سامپ اولین بار در تانکهای آب شور استفاده شد منتها به دلیل کیفیت بالای تصفیه، در آب های شیرین(معمولی) هم استفاده شد.





اصول ساخت سامپ اینطوریه که چند شیشه رو داخل تانک به صورت بالا و پایین در ردیف های متوالی قرار میدن تا اب از قسمتهای مختلف مرتبا سریز کنه و در نهایت پالایش بشه.
منتها بین علما و وزرا در خصوص اینکه سامپ رو کجا قرار بدن و چطور ورود/خروج آب رو کنترل کنند، شبهاتی وارد شده

سامپ داخل تانک: این نوع سامپ دقیقا مشابه سامپ عارف و پرهام هست. یعنی قسمتی از تانک رو واسه ساخت سامپ کنار میذارن


ایرادی که به این نوع سامپ میگیرن اینه که فضای قابل شنای ماهی رو میگیره، در صورت جرم گرفتن مواد، صحنه زشتی داره و در صورت وجود انگل، به راحتی داخل سامپ جا خوش میکنه. مضافا بر این، تخلیه کل آب تانک، به خاطر مرگ و میر باکتریها میتونه مشکل ساز باشه

سامپ بالای تانک:
این سامپ رو بالای تانک اصلی قرار میدن، آب توسط یه پاورهد به سامپ منتقل میشه و بعد از سامپ مشابه تاپ فیلتر به درون تانک اصلی میریزه.


اشکالی که بر این سامپ وارده، این هست که در صورت قطع برق سریعا آب سامپ تخلیه میشه و همه سرامیکها خشک میشن. عده ای از دوستان، شیر گاز رو فی مابین قرار دادن منتها اگه قطع برق در مواقعی اتفاق بیوفته که خونه نیستین، میتونه یه فاجعه به حساب بیاد

سامپ پایین تانک:
متداولترین و عمومی ترین نوع سامپه، که ظاهر بدی هم نداره، چون خیلی راحت میتونین اون رو از چشمها مخفی کنین. در ته تانک اصلی، یک سوراخ ایجاد میشه و آب از اونجا به درون سامپ ریخته شده و دست آخر توسط یه پاور هد به تانک اصلی برگردونده میشه.


مشکلی که ساخت این سامپ داره اینه که 30% فشار همیشه بر کف تانک و 70% فشار بر دیواره ها وارد میشه. پس اگه سوراخ کف درست ایجاد نشه، علاوه بر نشتی موجب شکستن کف تانک هم میشه.
ایرادی که در این روش هست اینه که در صورت قطع برق بلافاصله آب تانک اصلی تخلیه میشه و ماهی ها به دیار باقی سفر میکنن.
منتها علامه ائمیل روش جالبی اختراع کرده



به این صورت که لوله ای تا حدود 20 سانتی متر کمتر از ارتفاع اب قرار داده میشه که همیشه و در هر حال 90% آب داخل تانک اصلی باقی بمونه و 10% بقیه سرریز بشه.
اگه فکر میکنین که با این روش ماهی ها به داخل سامپ کشیده میشن، ائمیل واسه این روش هم راه حل داره!



یعنی سر لوله رو ببندید و فقط در اطرافش چند تا سوراخ کوچیک ایجاد کنید.

گردآوری توسط: افشین زوار


بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ شنبه 23 مرداد1389 توسط محمد رسولی نژاد

نور در آکواریوم

نور يكي از مهمترين عوامل تعادل بيولوژيكي است . اين اهميت در محيطهاي محدود و بسته اي چون آكواريوم نيز به چشم مي خورد . گياهان آبزي و نيز ماهيهاي داخل آكواريوم براي رشد و نمو مناسب نيازمند جذب نور هستند . فقدان نور سبب كدورت آب و ايجاد رسوبي قهوه‌اي رنگ بر روي شيشه‌ها و برگها و و ساقه‌هاي گياهان و سار وسايل تزئيني داخل مخزن مي‌گردد كه زمينه‌اي مناسب براي رشد باكتري‌هاي بيماريزا خواهد بود .
جدا از وجود نور شدت و مدت تابش آن هم اهميت دارد. اگر شدت تابش شديد باشد باعث پژمردگي گياهان و ايجاد جلبك‌هاي ميكروسكوپي مي‌گردد.البته جلبكهي ميكروسكوپي سبز منبع غذايي خوبي براي تغذيه اكثر ماهيهاي گياهخوار و بويژه زنده‌زاهايي مانند گوپي و پلاتي و ... هستند. ليكن باهرچه بيشتر شدن اين جلبك ها آب به مرور به رنگ سبز تيره تبديل مي‌شود كه در نتيجه با جذب نور از رسيدن نور به ساير گياهان جلوگيري كرده و سبب از بين رفتن آنها مي‌شود . به علاوه با ظهور چنين وضعيتي عمق ديد به شدت كاهش يافته و آكواريوم‌دار را از مشاهده و مراقبت مداوم از ماهيهايش باز مي دارد. قرار دادن آكواريوم در محلي كه طي روز در معرض تابش نور طبيعي باشد مي‌تواند رفته رفته چنين محيطي را پديد آورد كه تابش بيش از حد نور طبيعي هم از چنين امري مستثني نيست . جهت پيشگيري و يا رفع اين مشكل مي‌توانيد راهكارهاي ذيل را پيش رو قرار دهيد :

1- در صورتي كه آكواريوم در معرض نور خورشيد است محل آن را تغيير دهيد.
2- در صورتي كه از نور مصنوعي استفاده مي شود شدت و مدت تابش را كاهش دهيد .
3- استفاده از گياهان آبزي شناور مي تواند مانع از رسيدن نور به جلبكها شده و در نتيجه كم كم از تراكم آنها كاسته خواهد شد .
4- براي چند روز تغذيه دستي ماهيها را متوقف ساخته و يا به كمترين حد برسانيد.
5- فضولات و پس مانده هاي غذايي را به طور منظم از كف مخزن سيفون كنيد .
6- قسمتي از آب را در چند مرحله تخليه كرده و آب تميز را جايگزين آن كنيد .

نكته ديگر در رابطه با جنس نور است .بهترين نور نور خورشيد است كه داراي انواع اشعه‌ها و بويژه اشعه ماوراي بنفش uv به ميزان مطلوب است . اين اشعه براي حيات گياهان و ماهي‌ها داراي اهميت زيادي است. در صورت عدم وجود ان مي توان ار نورهاي مصنوعي بهره جست . در ميان نورهاي مصنوعي نيز لامپ‌هاي با نور سفيد و لامپهاي فلورسنت از بهترين ها محسوب مي‌شوند.

در كشور ما اغلب صاحبان اكواريوم از لامپ‌هاي فلورسنت استفاده مي كنند. اين لامپ‌هاي مهتابي برق كمتري مصرف كرده و نور بيشتري هم به محيط مي‌دهند در عين حاليكه بر خلاف ديگر لامپها كه گرماي زيادي به آب مي‌دهند انرژي گرمازايي قابل توجه اي هم ندارند. لامپ‌هاي فلورسنت نسبت به ديگر لامپ‌ها داراي طول عمر بيشتر و روشنايي يكنواخت در سطح وسيعتري هستند.

ضمنا ترکیب نور آبی و سفید دقیقا خاصیت نور خورشید را دارد و این برای رشد گیاهان آبزی بسیار موثر است.


منبع: کتاب راهنمای ماهی های آب شیرین
گردآوری توسط : افشین زوار



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ شنبه 23 مرداد1389 توسط محمد رسولی نژاد
اشعه ماورا بنفش(فرابنفش):


قبلا گفتیم که اشعه Ultra Violet در تانک به منظور عقیم کردن موجودات تک سلولی وجلوگیری از تکثیرشون استفاده میشه لیکن در موجوداتی مثل لاکپشت، به منظور سفت شدن لاک استفاده میشه و وجود این اشعه برای لاکپشت بسیار ضروریه



دستگاه هایی که برای آبزیان استفاده میشه به این شکل ساخته میشن که یه لامپ UV داخل محفظه ای پلاستیکی قرار میگیره و آب خروجی/ ورودی به فیلتر اکسترنال، از داخل UV عبور میکنه (تا باکتریهای مفید آسیب نبینن)





البته این طور تصور نشه که لامپ UV حتما باید خریداری بشه و 24 ساعته هم روشن بمونه... استفاده از UV برای چند ساعت(بسته به قدرت فیلتر) یکبار در ماه، برای باکتری زدایی کفایت میکنه.

شایان ذکره که ظاهرا ایرادی که این لامپ ها دارن، اینه که بعد از مدتی لامپ خراب میشه و باید تعویض بشه فلذا قویا توصیه شده که از خرید مارکهای چینی خودداری بشه.

گردآوری: افشین زوار



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ شنبه 23 مرداد1389 توسط محمد رسولی نژاد
کاربرد نمک:

نمک یکی از قدیمی ترین و مطمئن ترین داروهایی است که برای درمان ماهی ها به روش حمام کوتاه و حمام طولانی استفاده می شود .
دامنه فعالیت نمک : انگل کاستیا ، کیلودونلا،تریکودینا،قارچ ها،زالوها ، بهبود تیرگی پوست و باله ها و زخم های حاصل از انگل ها.
حمام کوتاه : 20 الی 15 گرم در لیتر به مدت 10 تا 45 دقیقه بسته به تحمل ماهی
حمام طولانی : یک گرم در هر 12 لیتر برای ماهیهای آب سبک و سه گرم در لیتر برای ماهیهای آب سخت .پس از پنج روز میزان نمک آب را با تعویض آب می توان کم کرد .

طریقه اندازه گیری:
اگر نمک را بصورت پودر در آورید می توانید بدونه استفاده از ترازوی دیجیتال آن را با لوله های آزمایش تسترها اندازه گیری کنید هر میلی لیتر حدودا معادل یک گرم نمک خواهد بود

جالبه بدونین که دامنه استفاده از نمک حتی برای خنثی کردن اثر نیتریت سمی آب هم بکار میره مثلا گاهی ممکنه فیلتر بیولوژیک شما به دلیل مردن باکتری های مفید آسیب ببینه و نیتریت آب زیاد بشه... واسه اینکه این نیتریت با هموگلوبین خون ماهی واکنش نده و موجب خفگی ماهی نشه یک قاشق نمک به ازای هر 40 لیتر اضافه کنید.

کدام نمک؟
نمک باید دو نوع ویژگی داشته باشه
1)بدون شک باید بدون ید باشه.
2)از همین نمک هایی که به صورت سنگه و واسه خیسوندن برنج هم ازش استفاده میشه.



اما ذکر این نکته به جاست که افزودن نمک، باعث افزایش سختی آب میشه. علی الخصوص وجود نمک حل نشده، باعث سوزش پوست میشه. پس اگه نمک اضافه میکنین ، سختی آب رو هم کنترل کنین. ضمنا ترجیحا بهتره ابتدا نمک رو در یک ظرف جداگانه حل کنین و بعد به آب تانک اضافه کنین.

گردآوری: افشین زوار



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ شنبه 23 مرداد1389 توسط محمد رسولی نژاد
قدرت بافرینگ آب چیست ؟


قدرت بافری یک محلول معرف میزان مقاومت اون محلول در مقابل تغییرات PH است. که اینم خودش به غلظت باز و اسید مشترکش تو محلول بستگی داره.خون و آب بافرند و اگه اینها بافر نبودن هیچ موجودی امکان ادامه حیات نداشت. سختی موقت آب به دلیل وجود کربنات کلسیم و منیزیم موجود در آبه.
یون کربنات در آب به اسید کربنیک تبدیل میشه و مجموع این اسید و باز با هم موجب خصلت بافری آب میشن. هر چقدر آب سختتر باشه غلظت یون کربنات در اون بیشتره و بافر قویتریه.یعنی مقدار بیشتری اسید باید به محیط اضافه بشه تا PH یه واحد تغییر کنه.
اگه سختی موقت یا همون KH را پایین بیاریم بدلیل اینکه یون کربنات که یه بازه از محیط خارج میشه PH هم پایین میاد. اما قدرت بافری کم میشه و با وارد شدن یه مقدار باز مثل آمونیاک حاصل از تجزیه مدفوع ماهیا PH یه دفعه بالا میره. همینطور یه مقدار کم اسید باعث میشه که آب یه دفعه چند واحد اسیدی تر بشه و این تغییرات ناگهانی PH ممکنه باعث مرگ ماهیا بشه. پس سعی کنین KH رو خیلی پایین نیارین چون خطر داره.

به همین دلیله که دوستان دیسکس باز، به خاطر استفاده از آب سبک، نباید مثلا آب مقطر(با KH=0) رو استفاده کنن چون تغییرات ناگهانی pH رو خواهد داشت و ماهی ها شرحه شرحه خواهند شد.

این مطلب توسط جناب افشین زوار تهیه شده است و با اجازه ی کتبی ایشان در فیشنا منتشر گردید.



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ یکشنبه 10 مرداد1389 توسط محمد رسولی نژاد
دستگاه تولید کننده اوزون Ozone

این مطلب را دوست عزیز و گرامی بنده جناب افشین زوار تهیه کردند که با کسب اجازه ی کتبی از ایشون و با رضایت خودشان از این به بعد مطالبشان را می توانید در این سایت ببینید.
در حالت کلی گاز ازن ترکیب ناپایداری است (O3). این گاز یک اکسید کننده تمام عیار است و در واقع بخاطر همین خاصیت برای ضدعفونی کردن و کریستالی کردن اب از این گاز استفاده میشود.گاز ازن وقتی با چیزی (یک باکتری ،ویروس ،مواد عالی در اب و....) تماس پیدا میکند یک مولکول اکسیژن را از دست میدهد و در واقع باعث اکسید شدن میشود و باقیمانده چیزی جز o2 نیست.بطور کلی میشود گفت کار با این گاز خیلی مفید است

معایب:

1- گرانی دستگاه و تجهیزات
2- خارج کردن گاز محلول قبل از ورود به تانک حاوی ماهی (البته با زغال اکتیو میشود این کار را انجام داد و بدون زغال اکتیو تقریباً یک ساعت طول میکشد تا گاز خارج شود.)

مزایا:
یکی از محاسن این گاز تبدیل ،no2 یا نیتریت به no3 یا نیترات است(همون مولکول اکسیژن اضافه باعث اکسید شدن و تبدیل نیتریت به نیترات میشود) و بخاطر اکسید کردن مواد الی در اب باعث بهبود کیفیت اب میگردد.



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ یکشنبه 10 مرداد1389 توسط محمد رسولی نژاد

Aquarium Freshwater Algae

Identification and treatment of aquarium freshwater algae.

By Neale Monks, Ph.D.


Freshwater algae by Oliver Lucanus.
In the freshwater aquarium, algae are rarely more than an irritant, but they sometimes reveal underlying problems that may need fixing before a more serious aquarium water quality problem develops.

Types of Algae

DiatomsDiatoms are brown-colored algae with siliceous cell walls that are are very tolerant of low light levels. Aquariums with serious diatom problems are most likely not receiving enough light for good plant growth.

Red AlgaeKnown as hair, beard and brush algae, these are different members of the red algae group, despite their usually dirty green color. Red algae tend to appear first on the edges of plant leaves but can also be found on solid objects, such as bogwood.

Green Algae

Green algae needs bright light and is more common in brightly lit tanks than in gloomy ones. Arguably a sign of good environmental conditions, green algae is rarely a pest because so many fish and invertebrates happily eat it. Occasionally, a planktonic green algae bloom turns the water green; this is more common in fish ponds than aquariums and is known as “green water.”

Blue-green Algae

Technically these are bacteria known as cyanobacteria. They appreciate still, nutrient-rich water and are consequently most common in overstocked tanks with inadequate circulation and insufficient water changes. Blue-green algae aren't eaten by most fish, but some do, such as Ameca splendens. Some of the Nerite snails eat blue-green algae too. Really, there is only one way to combat blue-green algae: remove the conditions it likes. Stop direct sunlight, ensure good water movement and reduce nitrate/phosphate concentration.


ادامه مطلب...
بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ شنبه 29 خرداد1389 توسط محمد رسولی نژاد

Evaluating potential infectious disease threats for southern resident killer whales, Orcinus orca: a model for endangered species


Abstract

Infectious diseases have the potential to play a role in the decline of threatened wildlife populations, as well as negatively affect their long-term viability, but determining which infectious agents present risks can be difficult. The southern resident killer whale, Orcinus orca, population is endangered and little is known about infectious diseases in this species. Using available reference literature, we identified 15 infectious agents (bacteria, viruses, and fungi) reported in free-ranging and captive killer whales, as well as 28 additional infectious agents reported in free-ranging and captive odontocete species sympatric to southern resident killer whales. Infectious agents were scored as having a high, medium, or low ability to affect fecundity or reproductive success, to cause disease in individual animals, and to cause epizootics. Marine Brucella spp., cetacean poxvirus, cetacean morbilliviruses, and herpesviruses were identified as high priority pathogens that warrant further study. Using identified pathogens to develop a standardized necropsy and disease testing protocol for southern resident killer whales and sympatric odontocetes will improve future efforts to better understand the impacts of priority and non-priority infectious agents on southern resident killer whales. This model can be used to evaluate potential infectious disease risks in other threatened wildlife populations.

Author Keywords: Author Keywords: Endangered species; Infectious diseases; Killer whale; Orcinus orca; Wildlife diseases




بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ سه شنبه 9 تیر1388 توسط محمد رسولی نژاد

Contaminated Salmon Make Unhealthy Meals for Killer Whales


February 12, 2009

 Photo: killer whale rising out of water
 Killer whales, or orcas, are being contaminated by chinook salmon that they eat. The salmon are acquiring the contaminants, such as PCBs, in the ocean. (Joe Gaydos/UC Davis photo)

A new study funded by UC Davis shows how killer whales (orcas) in the Pacific Northwest accumulate contaminants such as PCBs, which can reduce their ability to fight disease and have healthy offspring.

The contaminants are coming from the chinook salmon that are the majority of the whales' diet, said study lead author Donna Cullon of the Institute of Ocean Sciences, Fisheries and Oceans of Canada. And the salmon are acquiring the contaminants while at sea, not while in rivers -- a finding that could help conservation efforts.

Cullon and colleagues tested young salmon as they headed to sea, and mature salmon as they returned to rivers to spawn. They measured the fishes' levels of persistent organic pollutants, including flame retardants, industrial by-products, and organochlorine pesticides.

A particularly worrisome finding of the study was that the salmon eaten by the southern population of resident whales (off Seattle, Wash., and Vancouver, British Columbia) had much higher concentrations of pollutants than those eaten by the northern resident population (off central and northern British Columbia). While both populations are at risk, the southern population is considered at greater risk and classified as endangered, while the northern is classified as threatened.

The two-year study was conducted by American and Canadian scientists and supported by a competitive grant from the SeaDoc Society, a program of the Wildlife Health Center at the UC Davis School of Veterinary Medicine.

(The SeaDoc Society has funded nearly $2 million in grants to restore and maintain marine ecosystem health in the North American Pacific region. Grant applications for the 2010-2011 funding cycle will be due in fall 2009. More information is online at: http://www.seadocsociety.org/node/47#fundedresearch.)

The study, "Persistent Organic Pollutants in Chinook Salmon (Oncorhynchus tshawytscha): Implications for Resident Killer Whales of British Columbia and Adjacent Waters," is online at http://www.allenpress.com/pdf/ENTC_28.1_148.pdf.

 

Media contact(s):



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ سه شنبه 9 تیر1388 توسط محمد رسولی نژاد

Ichthyophythiriasis

compiled by Mohammad rasouli nejad

Pathogen — The pathogen, Ichthyophthirius multifilis, varies considerably with developmental stage.

Symptoms and pathological changes — The skin, fin rays and operculum become covered with many white protuberant pustules; for this reason, ichthyophythiriasis is also called “white dot disease.” These white dots are a proliferation of epidermal cells with mucus secreted because of the irritation caused by the drilling of parasites on the epidermis. In a serious case, the skin is covered with a white membrane. The diseased fish swims and responds to stimulus slowly, spending much of its time near the surface. It also continually rubs itself against other objects or jumps out of the water. The damage caused by the parasites and secondary bacterial infection results in epidermal inflammation, local necrosis and desquamation, and the rotting and splitting of fin-rays. Parasites on the branchial tissues destroy the gill lamella and stimulate the secretion of mucus. The branchial epithelia around the parasites proliferate. Infection also results in the congestion of gill veins or histological anemia of the gills. The parasite may invade the cornea and cause inflammation and blindness. Ichthyophythiriasis results in mass mortality because of dyspnea and a loss of appetite (starvation).



 

Ichthyophirius multifiliis

A,D, mature stage

1. sytostome 2.Macronucleus 3. Ciliary yarn 4. contractile vacuole 5. food particle    C,B, Larval stage  

Epidemic situation — This disease occurs throughout China, and is one of the major protozoan diseases. Freshwater fishes of all developmental stages are vulnerable to infection with fingerlings as the main victim. Ornamental fish in aquaria or petty cement tanks may also become infected. The optimum water temperature for the proliferation of the parasite is 15–25°C. Therefore, early winter and late spring are its prevalent seasons. Fish in high-density, overwintering ponds are more susceptible to the disease.

Control — there are four methods of controlling ichthyophythiriasis.

·         To prevent transmission of the disease, disinfect the pond with quicklime, rear fry at a reasonable density, quarantine and disinfect fingerlings before stocking.

·         Bathe the fingerlings with a solution of 0.05 ppm malachite green and 25 ppm formalin twice daily. This should not be done in grow-out fish ponds.

·         Immerse fingerlings in 0.2–0.4 ppm malachite green for 2 h. This method was developed by the Beijing Fishery Research Institute.

·         Methylene blue can be used to combat the disease or infected fish can be treated with sea water (salinity over 1 per cent). These methods are commonly used in Europe.



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ پنجشنبه 4 تیر1388 توسط محمد رسولی نژاد

بهداشت و نگهداری از ماهی قرمز

محمد رسولی نژاد

تکنسین بهداشت و بیماری های آبزیان

Support.fishhealth [ at ] Gmail [ dot ] com

با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال و آغاز سال نو عرضه ماهی قرمز یا Gold Fish در کشور آغاز می شود. برای نگهداری صحیح و همچنین پیشگیری از بروز بیماری های زئونوز ( مشترک بین انسان و ماهی ) می بایست به نکاتی مهم در مورد این ماهیان توجه شود.

آشنایی:

نام علمی ماهی قرمز Carassius auratus است. این ماهی نخستین بار در کشور چین می زیسته است و کم کم به نقاط دیگر جهان به عنوان یک ماهی زینتی معرفی گردید. امروزه کشورهای شرق آسیا از جمله سنگاپور در تولید و عرضه گسترده این گونه از ماهیان به کشورهای مختلف جهان همچون آمریکا، کشورهای اروپایی و ... نقش دارند.

www.fishhealth.ir

شرایط نگهداری:

ماهی قرمز در درجه حرارت های 4 تا 30 درجه سانتیگراد قادر به زیستن است اما رنج مناسب دما برای آن محدوده بین 10 تا 25 درجه سانتیگراد است. تغییرات سریع درجه حرارت باعث مرگ ماهی می گردد.

در نگهداری ماهیان قرمز سطح آب دارای اهمیت بیشتری نسبت به حجم بوده زیرا سطح بیشتر موجب افزایش میزان اکسیژن محلول در آب می گردد.

تغذیه:

غذا دهی به ماهی می بایست 3 نوبت در روز به گونه ای که ماهی آن را مصرف کند و باقی مانده آن در ته ظرف باقی نماند صورت گیرد. شایان ذکر است که غذا دادن بیش از حد به ماهی باعث ته نشین شدن مواد آلی و دفعی در ظرف گردیده که ممکن است به مسمومیت ماهی بیانجامد. بهتر است که مواد غذایی در سطح آب بمانند و تغذیه با غذاهای دارای پروتئین کم و کربوهیدرات زیادصورت گیرد. همچنین می توان از خرده های نان و شیرینی و ... استفاده کرد.

نکات قابل توجه:

1-مقدار آب مورد نیاز برای ماهی های قرمز کوچک 1 لیتر به ازای هر ماهی می باشد.

2-برای جلوگیری از ایجاد بیماری های مشترک می توان ماهیان خریداری شده را ابتدا در ظرف محتوی 1 گرم نمک ( بدون ید ) به ازای هر لیتر آب به مدت 10 الی 15 دقیقه ضد عفونی کرد.

3-در صورت استفاده از آب حاوی گاز کلر ( آب شهر ) 24 ساعت قبل از تعویض، آب را در ظرف دیگری نگهداری کنید تا گاز کلر خارج شده و همچنین آب با محیط هم دما گردد.



ادامه مطلب...
بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ چهارشنبه 21 اسفند1387 توسط محمد رسولی نژاد

خطرات بهداشتی در هنگام حمل و نقل ماهیان صنعتی

ذخیره شدن ماهی بصورت تازه و زنده موجب مصرف اکسیژن می شود ودر حالیکه فساد شروع شده کاز های سمی تولید می نماید در یک محفظه بسته هوا بسرعت آلوده شده و موجب کمبود اکسیژن میگردد که این عامل منجر به مرگ ماهیان می شود که در این هوا تنفس می کنند.
این وضعیت در مواقعیکه ماهیان در مخازن بدون یخ ذخیره می گردد بیشتر ین خطر را دارد و همانند عملی است که در مجاری در ماهیگیری صنعتی رخ می دهد و نیز ماهیانی که پس از صید درکنار ساحل ریخته شده و سپس ذخیره می گردند نیز باچنین خطری مواجه هستند.
در این مقاله خطراتی را که ماهیان را تهدید میکند و میزان آلودگی و چگونگی بوجود آمدن آن و نیز میزان تاثیری که کارگران در هنگام کاربر روی کیفیت ماهی در ماهیگیری صنعتی ایجاد می کنند را شرح داده می شود.

خطرات در کجا بوجود می آید؟

از سالها پیش دریافته اند که یک محفظه بسته واقع در کرجیهای ماهیگیری که حامل ماهیان همراه یخ می باشد بعلت بسته بودن درب محفظه بمدت چند روز در طی حمل و نقل وارد نمودن محموله بطور سریع بداخل آب ایجاد خطر می نماید.
در اولین فرصت کارگران آماده میشوند تا بوسیله روشن نمودن شمع در مسیر تخلیه بار ، صیدهائی را که برای چک کردن د رنظر گرفته شده تخلیه نماید. اگر شعله خاموش گردد، نشانه عدم وجود اکسیژن کافی می باشد . امروزه پوشش که بر روی دریچه بارگیری قرار می گیرد را حداقل یک ساعت قبل از تخلیه باربر می دارند .در بعضی از بخشها در صورت نیاز برای تهویه محفظه ماهی هواکشهاو دمنده هایی تعبیه شده است .


در سالهای اخیر با طریقه درست چیدن و کم کردن تعداد ماهی و پایین آوردن مدت زمان حمل ماهیان کمک شده است که از بروز خطرات جدی در طول تخلیه ماهی جهت مصرف انسانی جلوگیری بعمل آید . کارگران که در اتاقکهای نگهداری ماهی و نیز در فروشگاه و کارخانه های گوشت ماهی مشغول بکار هستنداز سر گیجه رنج می برند و نیز دچار عدم هوشیاری و خفکی ناشی از سموم آن می گردند و در بعضی مواقع بیهوش گشته و در همان حال جان خود را از دست می دهند .این کارگران وقتی تلاش می کنند تا خود را از وضعیت که به آن دچار شده اند رهایی بخشنددر اثر حوادثی دیگر جان می سپارند .


ودر صورت بهوش آمدن مبتلا به بیماری چشمی و اثرات سوء دیگر خواهند شد. ماهی بدون یخ و نیز صورتهای دیگر از فساد انجمادی بسرعت اکسیژن هوا را مصرف کرده و به همان نسبت دی اکسید کربن و گاز های سمی دیگری تولید می کنند که استعشام آنها نیز صفر می باشد اگر اما بعد از اینکه اتاقکهای ماهی را تخلیه گردید، هنوز خطر وجود خواهد داشت زیرا هوای آلوده و سنگین هنوز در کف این اتاقکها که تهویه نیز صورت گرفته است وجود داردوبرای کسانیکه برای تمیز کردن به آنجا وارد می شوند خطرناک است.


برای مثال در یک سیستم تخلیه پمپی قبل از بارگیری بوسیله پمپ آب بداخل سیستم کشیده شده و به محفظه های خالی از ماهی در تانکهای ساحلی برای مصارف بعدی برگشت داده می شود . عمل باکتریائی که در آب کشیده شده بوسیله پمپ به همان طریقی که ماهیان را فاسد می کند هوارا آلوده می سازند.



ادامه مطلب...
بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ چهارشنبه 21 اسفند1387 توسط محمد رسولی نژاد

نگهداری بهتر از ماهی های قرمز کوچک خانگی

ماهی قرمز کوچک یا Goldfish
ماهی قرمز کوچک یا همان ماهی طلایی (Goldfish) از معمول ترین ماهی هایی است که در منزل می توان از آنها نگهداری کرد. این حیوان کوچک خانگی که بسیار جذاب و دوست داشتنی می باشد در صورت مراقب مناسب می تواند تا چند سال در کنار ما در منزل زندگی کند.
اما متاسفانه بخاطر قیمت ارزان آن اغلب بهای لازم به آن داده نمی شود و در شرایط نامناسب نگهداری می شود و بیش از چند ماه عمر نمی کند. باید دانست که قیمت ارزان این ماهی های زیبا نباید با ارازن بودن جان این موجودات زیبا اشتباه گرفته شود. لذا لازم است برای فراهم آوردن شرایط مناسب زندگی آنها مواردی را رعایت کنیم.

 

www.fishhealth.ir


ظرف نگهداری
اولین موضوعی که می تواند بعنوان یک عامل مهم در عمر بیشتر ماهی موثر باشد محل زندگی آن است. ظروفی که در آنها ماهی فروخته میشود اغلب کوچک می باشد و نباید اشتباه کرد و ماهی ها را در همان ظروف کوچک نگاه داشت. ماهی ها به اکسیژن موجود در آب احتیاج دارند و این اکسیژن از طریق سطح هوایی که با آب در تماس است وارد آب می شود. هرچه سطح مقطع بالای تنگ کوچکتر باشد اکسیژن کمتری می تواند وارد آب شود. پس سعی کنید تا آنجا که ممکن است از ظروف کوچک برای نگهداری ماهی ها استفاده نکنید.

آب
از آنجایی که ماهی در تمام طول عمر خود در آب می باشد لذا لازم است آبی که برای زندگی آن انتخاب می کنیم دارای شرایط مناسب زندگی باشد. معمولا” استفاده از آب شهری مشکل خاصی برای ماهی های قرمز ایجاد نمی کند. اما قبل از کنار گذاشتن آب برای ظرف ماهی، بگذارید یک دقیقه آب از شیر بیرون برود این باعث می شود برخی مواد شیمایی که احتمالا” در لوله رسوب کرده اند بیرون روند. برای اطمینان از خارج شدن موادی مانند کلر باید قبل از عوض کردن آب ماهی ها، بگذارید که آب بمدت یک شبانه روز در ظرف بماند. همچنین این عمل باعث می شود که آب دمای محیط را گرفته و تغییر آن برای ماهی ها خطری در بر نداشته باشد.
هرگز نباید اجازه دهید که آب ظرف ماهی ها کثیف شود، اینکار می تواند باعث بیماری، کوتاهی عمر و در نهایت مرگ آنها شود. برای تعویض آب هرگز آب را یک دفعه عوض نکنید، با آرامش کامل نیمی از آب ظرف را خالی کرده و سپس کم کم آب برداشته شده از ظرف را با آبی که از روز قبل نگه داشته اید جایگزین کنید. در هر صورت باید سعی کنید که کمترین استرس را به ماهی های کوچک منتقل کنید. شما باید در طول هفته یک یا دو بار آب ظرف ماهی ها را به اینصورت عوض کنید.
غذا
ماهی های قرمز کوچک حیوانات بسیار سخت جانی هستند و هر چیزی را می خورند. لذا به راحتی می توانید در شرایطی که غذای مناسب در دسترس ندارید از خرده های نان، شیرینی و … به مقدار کم بعنوان غذا به آنها بدهید. اما اگر در نگهداری آنها مبتدی هستید به شما پیشنهاد می شود از غذاهای آماده آنها که ارزان قیمت هم می باشد تهیه کنید. فقط مطمئن باشید که غذایی را که می خرید مربوط به Goldfish می باشد. ماهی های نیز مانند انسان به پروتئین، ویتامین و … برای رشد و زندگی نیاز دارند.
در ارتباط با غذا دادن باید دقت کنید که دادن زیاد غذا به آنها و ماندن آنها در ظرف باعث آلودگی آب شده و برای ماهی ها خطراتی به همراه خواهد داشت. سعی کنید به مقدار بسیار بسیار کم در سه نوبت غذایی همانند خودتان به آنها غذا دهید، مقدار آن باید بگونه ای باشد که اضافه غذا در آب نماند.
دمای محیط
بهترین دما برای زندگی این ماهی ها از حدود 10 تا 25 درجه سانتیگراد می باشد. دمای محیط هرگز نباید دفعتا” تغییر کند، تغییر تدریجی و ملایم دمای محیط یا آب برای آنها قابل تحمل می باشد.
نور
ماهی های قرمز کوچک نیز همانند سایر حیوانات یا گیاهان احتیاج به نور خورشید دارند. محل نگهداری آنها باید به گونه ای باشد که تغییر روز و شب در آن احساس شود. هرگز آنها در زیر نور آفتاب مستقیم و شدید قرار ندهید.
سایر شرایط
ریختن شن یا ماسه کف ظرف می تواند حس بودن در منزل را برای این ماهی ها بیشتر کند. دقت کنید که بیش از دو یا سه سانتیمر ارتفاع ماسه کف ظرف نباشد چرا که در غیر اینصورت می تواند محیط خوبی برای رشد خزه و باکتری ها باشد. همچنین باید از ماسه ایی استفاده کنید که لبه های تیز نداشته باشد تا باعث زخمی شدن ماهی ها نشود. در این رابطه هرگز از ماسه های رنگ شده استفاده نکنید.
بررسی رفتار
حداقل روزی دو نوبت یک دقیقه ای به رفتار ماهی های خود توجه کنید. به این ترتیب می توانید حرکت های غیر معمول آنها تشخیص دهید، در صورت بروز مشکل در رفتار آنها اگر علاقمند باشید می توانید از متخصصین نگهداری ماهی برای درمان آنها مشورت بگیرید. اما مطمئن باشید اگر موارد بالا را رعایت کنید مشکل خاصی برای آنها پیش نخواهد آمد.



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ چهارشنبه 21 اسفند1387 توسط محمد رسولی نژاد

چگونه ماهیان بیمار را به آزمایشگاه های تشخیص ارسال کنیم؟

محمد رسولی نژاد

Support.fishhealth [ at ] gmail [ dot ] com


یک کارشناس یا پرورش دهنده ماهی در هنگام بروز بیماری در یک مجموعه پرورش ماهی باید بتواند نسبت به ارسال صحیح نمونه به آزمایشگاه های تشخیص بیماری موجود در استان خود اقدام نماید. عدم آگاهی و دقت در انجام این کار می تواند نتایج نامناسبی در بر داشته باشد.

به دلیل اینکه ماهی ها جاندارانی خونسرد هستند لذا پس از مرگ دمای بدن آنها و خصوصیات شمیایی آنها نظیر ph  دچار تغییر می گردد و موجب نامساعد شدن شرایط برای رشد و تکثیر عوامل پاتوژن شده، در نهایت موجب ازبین رفتن این عوامل می گردند. درنتیجه کار تشخیص بیماری با مشکل روبه رو خواهد شد. به همین دلیل توصیه می شود که در صورت امکان ماهیان زنده بیمار را به آزمایشگاه های تشخیص ارسال کنند.

برای ارسال ماهی بیمار زنده به این صورت عمل می کنیم که ابتدا جعبه ای با دیواره محکم و عایق انتخاب کرده و در داخل آن چند ظرف و یا کیسه های پلاستیکی غیرقابل نفوذ محتوی یخ قرار می دهیم.

ماهیان مورد نظر را در کیسه های پلاستیکی ای که 3/1 حجم آن با آب پرشده قرار داده ( آب بدون کلر ) سپس کیسه را با اکسیژن تحت فشار پر می کنیم و دهانه آن را محکم می بندیم به طوری که مانع از خروج اکسیژن گردد. برای اطمینان بیشتر می توانیم قسمت انتهای دهانه را با شعله بسوزانیم. اگر به اکسیژن تحت فشار دسترسی نداشتیم میتوانیم با هوای بازدم کیسه را پر کنیم. سپس این کیسه ها را در میان کیسه ها یا ظرف های حاوی یخ قرار می دهیم و به همراه کاغذی که روی آن مشخصات ماهی بیمار نوشته شده است به آزمایشگاه های تشخیص ارسال می نماییم.

در صورتی که مجبور به ارسال ماهیان مرده هستید آن ها را در ظروف پلاستیکی و یا فویل در میان کیسه های محتوی یخ موجود در جعبه عایق قرار دهید و در کوتاه ترین زمان ممکن به آزمایشگاه های تشخیص برسانید.

گاهی در موارد ضروری برای بررسی بیماری های ویروسی،باکتریایی و قارچی می توانیم ماهیان کوچک یا قسمتی از بدن یک ماهی را سریعا منجمد کرده، در میان فویل قرار داده و به آزمایشگاه بفرستیم.

در این روش با توجه به تغییراتی که انجماد در سلول ها ایجاد می کند، نمونه مورد نظر برای بررسی های پاتولوژیک مناسب نیست اما انجماد موجب نگهداری عوامل پاتوژن می گردد.

برای بررسی های پاتولوژیک بهتر است که نمونه ها را پس از فیکس کردن در فرمالین 10 درصد به آزمایشگاه ارسال نماییم.

محمد رسولی نژاد



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ شنبه 19 بهمن1387 توسط محمد رسولی نژاد

پیشگیری از بروز بیماری های آبزیان

بيماري با تغيير در شكل بدن و يا تغيير در رفتار ماهي حاصل مي گردد. بيماري، كيفيت ماهي را پائين آورده و در پاره اي از مواقع مشكل ساز مي شود. عفونت هاي ناشي از وجود باكتري، قارچ و پروتوزوئرها سبب مرگ و مير در مقياس بالا مي گردد. در بسياري مواقع محيط آب مسئول ايجاد بيماري در ماهي است اما گاهي هم غذا موجب ايجاد بيماري مي گردد. پس بمنظور جلوگيري از ايجاد بيماري در ماهي، محيط زيست ماهي و سلامتي ماهي ها مي بايست بطور مرتب مورد ارزيابي قرار گيرد مثلا اگر ماهي به سطح آب آمده و دهان و سرپوش آبششي را به دفعات زياد باز و بسته كند و يا اگر نسبت به محرك خارجي عكس العمل زيادي نشان ندهد و يا به كف آب رفته و در آنجا كم تحرك باقي بماند و ... اينها همه مي تواند دليل بر وجود بيماري در ماهي باشد و يا تغييراتي كه در ظاهر بدن ايجاد مي گردد كه مي بايست در اين زمينه اطلاعاتي داشته باشيم تا بتوانيم عامل ايجاد بيماري و روش درماني آن را تشخيص دهيم.
در زير بصورت خلاصه برخي از بيماري هاي مختلف را همراه با علائم و روش درماني آن عنوان مي كنيم:
بيماري هاي ناشي از عوامل زنده و انگلي


ـ بيماري هاي ويروسي و باكتريائي:
1) پوسيدگي دم و باله: پيدايش خطوط سفيد در حاشيه باله و شكنندگي شعاع باله ها و خونريزي پوست كه با بيرون زدگي يك يا دو طرف چشم همراه است . بمنظور درمان اين بيماري از افزايش كيفيت آب و غوطه وري بمدت 1 دقيقه در 500 قسمت در میلیون محلول سولفات مساستفاده میگردد.


2) آبله پوستي: پيدايش زخم يا آبله سرباز در بدن همراه با برآمدگي فلس ها مي باشد و براي درمان از غوطه وري بمدت 1 دقيقه در غلظت 1 در 2000 از محلول سولفات مس در طول 3 تا 4 روز استفاده مي گردد.


3) استسقاء عفوني(تجمع مايعات در بدن يا آب آوردگي شكم): با تجمع مايعات در محوطه شكمي ، بيرون زدگي فلس ها و خونريزي هاي كوچك زير جلدي در باله ها همراه بوده و بمنظور درمان اين بيماري از غوطه وري به مدت 2 دقيقه در 5 قسمت در یک ملیون محلول پر منگنات پتاسیم استفاده میگردد.

4) بيماري چشمي: قرنيه چشمي پر خون شده و بعد مات مي گردد و كره چشمي تخريب مي شود. راه درمان اين بيماري استفاده از حمام 8 تا 10 ميلي گرم در ليتر از محلول كلروميستين در مدت 1 ساعت در طول 2 تا 3 روز مي باشد.


ـ بيماري هاي قارچي:
1) بيماري كپك آبي: عفونت قارچي معمولا توام با عفونت ثانويه در اثر انگل ها، باكتريها و صدمات مكانيكي و يا تغييرات ناگهاني درجه حرارت آب حاصل مي گردد. اين بيماري كه كپك آبي يا ساپروليگنيازيس نام دارد بعد از زخم هاي پوستي حاصل شده و همراه با رشته هاي پنبه اي شكل سفيدرنگي نمودار مي گردد. بمنظور درمان آن از غوطه وري بمدت 3 ثانيه در غلظت 1 در 10000 از محلول مالاشيت گرين استفاده مي شود. لازم به ذكر است به علت اثرات سرطانزائي اين ماده مصرف آن در ماهيان پرورشي توصيه نمي شود ولي در ماهيان زينتي مصرف آن بلا مانع است. همچنين مي توان براي درمان از محلول نمك معمولي 3 درصد بمدت 5 تا 10 دقيقه و يا محلول پرمنگنات پتاسيم با غلظت 1 در 1000 استفاده كرد


ـ بيماري حاصله از تك ياخته ايها ( پروتوزوئرها )
1) ايكتيوفتيروس مولتي فيليس: سبب ايجاد بيماري لكه سفيد مي شود كه همراه با سيست هاي سفيد كوچكي به قطر 1 ميليمتر روي پوست، آبشش ها و باله ها مي باشد و خارش و تنفس سريع و بي اشتهائي در ماهي نمودار شده كه براي درمان آنها از حمام 5 روزه محلول متيلن بلو در غلظت 2 ميلي گرم در ليتر و يا از محلول فرمالين بصورت غوطه وري در غلظت 1 در 15000 بمدت 1 ساعت در طول 7 تا 10 روز استفاده مي شود.

2) اسپورزوا: ايجاد بيماري كوكسيدوز دانه اي را مي كند كه همراه با بروز لكه هاي شيري رنگ كوچكي در حد 1 تا 2 ميلي متر در پوشش روده مي باشد و براي درمان از تزريق داخل صفاقي با 1 ميلي ليتر از محلول 1 در صد از تركيبات آرسنيكي استفاده مي شود.






3) كاستيا: سبب بروز بيماري كاستيازيس مي شود كه پوشش آبي رنگي روي پوست بصورت لكه هاي نا منظم پديدار شده و راه درماني آن حمام 3 درصدي نمك معمولي و يا محلول 1 در 2500 از فرمالين در مدت 10 دقيقه مي باشد.


4) كورك انگلي: جوش هاي بزرگي با اندازه هاي متفاوت(به اندازه يك مهره كوچك تا اندازه تخم مرغ) بر روي بخش هائي از بدن را حاصل مي كند و راه درماني آن حمام 3 درصدي از نمك معمولي و يا محلول 1 در 2500 از فرمالين بمدت 10 دقيقه مي باشد.


5) ميكسوسوما سربراليس: ايجاد بيماري چرخش را مي كند كه با انحناي دمي و تغيير محوطه دهان و ايجاد لكه هاي سياه در دم ماهي همراه است و راه درماني ندارد و مي بايست به منظور ضدعفوني استخر از آهك زنده به ميزان 2 تن در هكتار استفاده شده و همه ماهيان مبتلا نابود گردند.


ـ انگل هاي كرمي شكل(ترماتودها)
1) ژيروداكتيلوس: انگلي كه سبب شناي غيرطبيعي و كمرنگي پوست و ريزش فلس و بلند شدن پوست مي گردد. براي درمان از غوطه وري در محلول 5 درصدي از نمك معمولي و يا محلول 1 در 5000 از فرمالين بمدت 5 دقيقه استفاده مي شود.


2) داكتيلوژيروس: انگلي كه سبب شناي غير طبيعي با برآمدگي هاي غير طبيعي در آبشش ها و خونريزي آبشش مي شود و راه درماني آن مشابه ژيروداكتيلوس غوطه وري در محلول 5 درصدي از نمك معمولي و يا محلول 1 در 5000 از فرمالين بمدت 5 دقيقه مي باشد.


3) ديپلوستوموم: سبب بيماري كوري انگلي مي شود و به شكل برآمدگي هاي كوچك سياهي در حد 1 تا 5 ميليمتر در پوست و بروز تيرگي چشم نمودار مي گردد. درمان با غوطه وري در محلول 3 در 100000 از اسيد پيكريك در مدت 1 ساعت و يا استفاده از دي ان بوتيل اكسيد قلع به ميزان 250 ميلي گرم يه ازاي هر كيلوگرم ماهي مي باشد.


ـ كرم هاي نواري پهن( سستودها)
1) ليگولا: اين انگل سبب كمي تحرك ماهي و متورم شدن قسمت هايي از كانال غذائي يا مسدوديت كامل توسط سيست هاي سستودي مي گردد و راه درماني غوطه وري در محلول 3 در 100000 از اسيد پيكريك در مدت 1 ساعت و يا استفاده از دي ان بوتيل اكسيد قلع به ميزان 250 ميلي گرم يه ازاي هر كيلوگرم ماهي مي باشد.


ـ كرم هاي نخي(نماتودها)
1) فيلومترا: اين انگل سبب كمي تحرك ماهي و متورم شدن قسمت هايي از كانال غذائي يا مسدوديت كامل توسط اين كرم هاي گرد مي گردد و راه درماني غوطه وري در محلول 3 در 100000 از اسيد پيكريك در مدت 1 ساعت و يا استفاده از دي ان بوتيل اكسيد قلع به ميزان 250 ميلي گرم يه ازاي هر كيلوگرم ماهي مي باشد.


2) كامالانوس: با كمي تحرك و تحليل شكم و پريدگي رنگ و انحنا در قسمت قدامي ستون مهره ها همراه است و راه درماني غوطه وري در محلول 3 در 100000 از اسيد پيكريك در مدت 1 ساعت و يا استفاده از دي ان بوتيل اكسيد قلع به ميزان 250 ميلي گرم يه ازاي هر كيلوگرم ماهي مي باشد .



ادامه مطلب...
بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ سه شنبه 1 بهمن1387 توسط محمد رسولی نژاد
بررسی بکارگیری مالاشیت گرین به عنوان یک ماده شیمیایی ضد قارچی و ضد انگلی در استخر های پرورش ماهی و تاثیر آن در سلامت مصرف کننده

دکتر محمد رهاننده

 

چکیده

مالاشیت گرین به صورت بلورهای سخت که قابل حل در آب و به رنگ سبز در می آید تهیه می گردد. این ماده یک ضد عفونی کننده بسیار موثر جهت درمان عفونت های قارچی و انگلی در ماهیان کاربرد دارد. مالاشیت گرین سوای از محاسناتی که در بهبودی آلودگی ها در ماهیان دارد برای سلامتی انسان چه در حین بکار گیری و یا مصرف ماهیانی که باقیمانده ماده فوق را در بافت خود دارند مخاطره آمیز است به ویژه که این ماده شیمیایی باعث تحریکات تنفس به علت مسمومیت آن، حالت تراتوژنیک و ایجاد سرطان زایی در انسان دارد.

متاسفانه این ماده شیمیایی با وجودیکه بکارگیری آن برای ماهیان ماکول به مدت 20 سال است که در کشور های خارجی ممنوع شده ولی در ایران در سطح استخر های پرورش ماهی و سالن های تکثیر ماهیانی که مورد تغذیه انسان قرار می گیرد عملا به کار گرفته می شود و یا زمانی که از آن در سطح آکواریوم ها استفاده می شود هیچ گونه اقدامات حفاظتی را در حین بکارگیری این دارو انجام نمی دهند. هدف از این تحقیق بررسی طول مدت ماندگاری این دارو در بدن ماهیان ماکول بوده تا مشخص گردد که میزان باقیمانده این دارو در بافت ماهیان چقدر است و چه تاثیری این مواد در سلامتی انسان در مراحل بکارگیری و مصرف ماهیان که با این دارو درمان شده اند ارتباط دارد.

این تحقیق که به صورت داخل آزمایشگاهی و در سطح ماهیان خوراکی که در داخل آزمایشگاه تحت مراقبت ویژه بودند انجام گردید لذا جهت نیل به اهداف تحقیق ماهیانی که از نظر وزنی بین 20-25 گرم وزن داشتند به مدت یک ماه از نظر مدیریت بهداشتی تحت نظر قرار گرفتند و سپس با مالاشیت گرین با دوز 0.015 ppm  در سه روز متوالی طولانی مدت تحت درمان قرار گرفتند. آزمایش نشان داد که وجود ماده شیمیایی فوق بعد از سه ماه در بافت ماهیان مثبت بوده است.

بنابراین با توصیه ای که FDA  در مورد مخاطرات بکار گیری مالاشیت گرین در ماهیان که مورد مصرف غذایی دارد اظهار کرند و نتایج بدست آمده در این تحقیق نشان داد که وجود ماده شیمیایی فوق بعد از سه ماه در بعضی از نمونه ها در بافت ماهیان مثبت بوده است و به هر طریق ممکن باید سعی گردد که این دارو به آسانی از طرف مراکز عرضه کننده در دسترس آبزی پروران قرار نگیرد.

کلمات کلیدی: مالاشیت گرین ، ماده ضد عفونی کننده ، ماهی و سلامت مصرف کننده

 

Application of malachite green as antifungal & antiphrastic agent in fish farming ponds & its hazardous effects on consumer's health.

Mh Rahanandeh

Member of board of academics. Mirza Koochak Khan Higher Fisheries Technical & Vocational Training Centre

Abstract

Malachite green in the form of hard crystal is used in water wherein it turns green. It is an effective disinfectant used in the treatment of fungal or parasitic diseases of fish.

Tough useful in disinfecting the water for fish farming purposes, Malachite green can prove harmful for human health, as the consumed fish might have contained some residues of the chemical substance.

As a chemical substance, Malachite green can also prove both carcinogenic & tratogenic and cause certain respiratory complications as the result of poisoning.

Although the application of malachite green in fish farming has been banned in most countries for more than two decades, it continues to be widely used in Iran's fish farming ponds.

The consumption of these farmed fish can actually involve certain risks for human health.

In addition, the unattended use of the chemical in aquariums and in fish hatchery centers can entail hazards for human health.

The present research is therefore, aimed at determining the stay duration of the substance in the flesh of farmed fishes, and identifying the amount of residues in the tissues, and it's effects on human health, both during fish handling & after consumption .The research was carried out under laboratory condition and included inventor study of certain edible fish that were under careful examination. Therefore, in order to achieve the research objectives, sampled fish weighing 20-25gr were monitored in terms of their sanitary management for a period of one month. Then they were treated by 0.015 PPM of malachite green for 3 consecutive days.

The result of the study was that the substance persisted in the tissues of the fish three months after exposure to malachite green.

Based on FDA recommendations concerning the inherent risks of malachite green on fish consumptions & according to the present research findings, the results of the observations confirmed residues of the chemical under study, and indicated a three months residual period in the fish muscle tissue in certain samples. It is advised that unattended utilization of this chemical substance by fish farmers should be avoided.    

 

 



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ پنجشنبه 5 دی1387 توسط محمد رسولی نژاد

The Use of Potassium Permanganate in Fish Ponds

Andrew M. Lazur

Potassium permanganate, KMnO 4 , is a chemical oxidizing agent that will react with any organic matter in a pond including algae, bacteria, fish, particulate and dissolved organic, and organic bottom sediments. It has been used in fish ponds to treat common fish pathogens such as gill parasites and external bacterial and fungal infections. Contrary to some reports, potassium permanganate does not add significant amounts of oxygen to water and can actually decrease dissolved oxygen concentrations by killing algae that produce much of the oxygen in ponds.

Treatment Rate

Common treatment rates are 2 parts per million (ppm) or milligrams per liter (mg/L) for an indefinite pond application or 10 mg/L for a 10-minute tank treatment. Actual treatment rates in ponds will vary depending on the amount of organic matter, or organic load, in the water. As with any chemical treatment, it is crucial to accurately estimate the volume of water that is to be treated.

How to Estimate Water Volume

Potassium permanganate is an expensive treatment. Therefore, it is important to properly estimate water volume to achieve both a cost-effective and biologically effective treatment. Underestimating water volume will result in an insufficient concentration of chemical, and retreatment would be necessary. Overestimating water volume can result in a greater-than-desired concentration of chemical, and may injure or even kill fish. Pond volume is measured in acre-feet (surface acreage multiplied by the average water depth in feet). One acre-foot is equal to one surface acre with a depth of one foot.

Estimating pond volume can be difficult when a pond has an irregular shape and varying water depth. The surface area of a square or rectangular pond can be easily estimated by multiplying the pond length by the pond width. Your local Soil Conservation Service or County Extension Service Office can provide assistance in determining pond acreage for irregularly- shaped ponds.

The average water depth for ponds with a sloped and flat bottom can be determined by averaging the shallowest and deepest water depths. For example, a pond with a sloping flat bottom that has a maximum depth of six feet and a minimum depth of four feet would have an average depth of five feet. Determining the average depth for ponds with uneven bottoms and widely varying depths requires measurement of water depth at multiple locations in the pond using a simple grid or zig-zag sampling approach, in which all areas of the pond are measured.




ادامه مطلب...
بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ دوشنبه 2 دی1387 توسط محمد رسولی نژاد

واکسن استرپتوکوکوزیس تولید شد

واکسن «استرپتوکوکوزیس» ویژه بیماری مشترک انسان و آبزیان درکشور تولید شد.این واکسن در دو مرحله آزمایش و فرمول آن نهایی شده است.بیماری استرپتوکوکوزیس سالانه به پرورش قزل آلا ۲۵ میلیارد تومان زیان می زند.
به گزارش واحد مرکزی خبر ، مهدی سلطانی پژوهشگر برتر و معاون آموزشی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران در حاشیه نمایشگاه بوستان فناوری دانشگاه تهران ، با بیان اینکه دانش و فرمول تولید این واکسن در اختیار چندکشور است ، گفت: پس از یک سال پژوهش موفق به تولید آن شدیم.
پژوهشگر برتر با اشاره به اینکه بیماری استرپتوکوکوزیس سالانه به پرورش قزل آلا ۲۵ میلیارد تومان زیان می زند ، افزود: این واکسن تا ماه آینده با همکاری بخش خصوصی تولید و وارد بازار خواهد شد و با یک پنجم قیمت واردات در اختیار بهره برداران قرار می گیرد.
سلطانی گفت: سالانه ۵۰ هزار لیتر از این نوع واکسن برای تامین نیاز پرورش دهندگان آبزیان وارد می شود.

منبع: آفتاب

کپی شده از تارنگار تکنولوژی صید



بهداشت آبزیان
ارسال در تاريخ دوشنبه 2 دی1387 توسط محمد رسولی نژاد